اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٣٦٨ - قوله تعالى الحمد لله

شود آنجا كه منتهاى اشارات حسى است، و بجميع اجسام احاطه دارد و آن صاف‌ترين و لطيف‌ترين افلاك عالم جسم است به نحوى كه طرف بالاى آن شبيه به عوالم مثال است، و باز عالم مثال محيط باين فلك الافلاك و آنچه كه در احاطه آن بوده است مى‌باشد، احاطه لطيفى كه شبيه احاطه اجسام مادى بعضى بر بعض ديگر نيست، و خود اين عالم مثال داراى عوالم بسيارى است كه بعضى فوق بعضى ديگر و محيط آن است تا بآخرين عالم از عوالم مثال منتهى شود كه لطيف‌ترين عوالم مثال است و در لطف بعوالم نفوس مجرد از ماده و مقدار، شبيه است، همچنين باز آن عوالم نفوس بعضى محيط بر بعضى ديگر است تا اينكه بعقل اول و نور اول منتهى شود، و آن عقل اول و نور اول نزديكترين آفريده‌ها به خداوند جليل بوده به همه عوالمى كه بيان شد احاطه عقلى دارد، و باز ذات اقدس حق محيط بر او است ولى نه به احاطه‌اى شبيه احاطه بعضى از عوالم بر بعضى ديگر، بلى احاطه عقل اول بعوالم پائين‌تر از خود شبيه‌تر است به احاطه ذات اقدس حق بآن عقل اول، از احاطه ديگر عوالم به عوالم پائين‌تر از خود.

و دليل ما بر اين ترتيب كلى كه اجمالا بيان داشتيم كلمات معصومين عليهم السّلام است كه در لابلاى بعضى از دعاها و خطبه‌هائى كه از آن بزرگواران رسيده يافت مى‌شود.

از جمله اين سخن مولا ٧ كه در يكى از خطبه‌هاى خود كه بنا بر قول ثقة الاسلام از خطبه‌هاى مشهور آن حضرت است در بيان عوالم مى‌فرمايد:

و كل شي‌ء منها لشي‌ء محيط، و المحيط بما احاط منها اللّه‌