افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤١٤ - استغفار حاملان عرش

استغفار مى‌كنند ... بيا مرز كسانى را كه توبه نموده‌اند و راه تو را پيروى كرده‌اند «تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَ الْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ» (الشورى: ٥)؛ فرشته‌هاى براى زمينى‌ها استغفار مى‌كنند آگاه‌باش كه خداوند آمرزنده‌ى مهربان است.

استغفار فرشته‌ها- خصوصاً بردارندگان عرش الهى‌[١] و فرشته‌هاى اطراف عرش- به ظاهر يكى از مسقطات مستقل گناهان مؤمنين زمين است؛ ولى شكى نيست كه يكى از مصاديق عفو و رحمت پروردگار است، خصوصاً كه دو وصف (الغفور الرحيم) در پايان آيه‌ى اخير و آيه‌ى عنوان بحث، تكرار شده است.

به هرحال شفاعت نبى و استغفار ملائكه و قبولى توبه و استغفار مكلف و ساير مؤمنين و بقيه‌ى مسقطات عقاب همه ناشى از عفو واسعه‌ى خداوند غفور و رحيم است و منافاتى با هم ندارند و مكلفين بايد پس از توبه، به همه‌ى توابع و تبعات اعمال خود كه در شريعت ثابت شده، عمل كنند؛ ولى مع‌الوصف مدلول آيه و رحمت واسعه‌ى الهى به آنچه كه گفته‌ايم مقيد نمى‌شود. آنچه او به علم بى‌پايان و مالكيت ذاتى خود انجام دهد، عين صواب است.

سؤال مى‌شود: آيا آيه‌ى مباركه‌ى «ان الله يغفر الذنوب جميعاً» مخصوص به غير شرك كنيم؟؛ چون خداوند فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ...» (النساء: ٤٨).

جواب: شكى نيست كه خداوند كفر و شرك كسى را نمى بخشد؛ ولى به آن قسمى كه آيه را معنى كرديم، لزومى با قى نمى‌ماند كه آن را استثناء كنيم؛ زيرا عفو خدا با اعتبار توبه و شفاعت و غيره منافات ندارد، مسقطات ذنوب را همان غفور رحيمى كه همه‌ى گناهان را

[١] . حمل عرش توسط ملائكه براى ما انسانها غير مفهوم است. والله العالم بكلامه.