افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٨٨ - أنبياء اولوالعزم سلام الله عليهم

ولى قدر متيقّن اصول همه دين‌هاى آسمانى يكى بوده است؛ مانند ايمان به خداوند و صفات ثبوتيه و سلبيه و صفات فعليه او (مانند عدالت و رحمت و غضب و ساير افعال او) و معاد (ميدان حساب، دوزخ و بهشت‌ها) و نبوّت‌ها و شرايع مشترك؛ مانند نماز، زكات، روزه و غيره و قتل نفس و شراب و زنا و ظلم و ساير كباير مشتركه.

بلى در اشخاص انبياء اختلاف بوده، ممكن است ايمان به انبياى گذشته همان گونه كه در اسلام واجب بوده در دين هاى ديگر نيز لازم بوده. و اين‌كه آيا بر مردم گذشته ايمان به انبياى آينده واجب بوده يا نه بايد گفت: والله العالم.

رابعاً از آنچه كه در اسلام جديداً نازل شده در اين آيه به إيحاء (وحى كردن) تعبير شده و آنچه كه از اديان ديگر در دين اسلام ننام برده شده به كلمه (توصيه و سفارش كردن) تعبير گرديده كه سبب آن را نگارنده كم علم نفهميده است و وجوهى در فرق دو مفهوم گفته شده مجرّد احتمالات و يا خيالات است و خداوند دانا است.

و خامساً در آيه از شرايع پنجگانه همان پنج تن مقدس و بزرگوار صحبت به ميان آمده كه از اهمّيت به آن‌ها حكايت دارد كه كاشف از مقام رسولان آنان مى‌باشد.

از مجموع اين دو آيه اين گمانه زنى پيدا مى‌شود كه همين پنج تن از انبياء اولى العزم هستند «فَاصْبِرْ كَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ لا تَسْتَعْجِلْ لَهُمْ ...» الأحقاف: ٣٥؛

در صحيح ابن ابى يعفور قال سمعتُ ابا عبدالله (ع) يقول: سادة النبيين ... امام صادق فرمود سرداران انبياء و مرسلين پنج تن هستند و اينان اولوالعزم از رسولان مى‌باشند و بر آنان آسياب نبوّت مى‌چرخد. نوح، ابراهيم، موسى، عيسى و محمد صلى الله عليه و عليهم‌[١]

[١] - كافى ج ١/ ١٧٥، و معجم الاحاديث المعتبره، ج ١/ ٣٥٠.