افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٢٤ - نماز نهى از فحشاء و منكر مى كند

جمله اخير (وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ) ممكن است مراد از اين جمله اين باشد كه نماز دو اثر دارد، اول نهى از فحشاء و منكر كه تفصيل آن گذشت. اثر دوم كه نماز ياد و ذكر بزرگتر خدا است كه تأثير آن در نفس آدمى بالاتر از اثر اول نماز و بزرگتر از آن است. «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ». (سوره رعد، آيه ٢٨). ياد خدا آرامش دل ها (و ارواح) است.

به موسى فرمود: «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي». (سوره طه، آيه ١٤). نماز را به ياد من برپا بدار.

اشكال مشهور و جواب آن‌

اما اشكال: اگر نماز نهى تكوينى از معاصى داشت، بايد نماز صحيح اقامه كنندگان مانع معصيت آنان مى شد كه در خارج معصيت آنان مشهود است.

جواب: اولا هيچ دليلى وجود ندارد كه فحشاء و منكرات نماز گزاران صحيح به اندازه منكرات نماز گذاران (تاركين نماز) باشد و نماز صحيح هيچ گونه جلوگيرى از معاصى را نداشته باشد.

ثانيا همان گونه كه نماز سببيت طهارت خاصى از پليدى، فحشاء و منكرات را دارد، اسباب ديگرى از محرمات هستند كه سببيت آلودگى نفس را به معاصى كبيره دارد.

بلى همه اسباب تأثير خود را دارد و نتيجه آن اقتضايى بودن اسباب مى‌شود تا اقوى بر قوى در مورد تزاحم مقدم شود.

بعضى از مفسرين اهل سنت مى گويند كلمه صلاة در عنوان اين بحث به معناى نماز نيست، بلكه به معناى دعا است و مراد از دعا دعوت به دين خدا است، و اين دعوت واجب است كه مردم را از فحشاء و منكر باز مى دارد. اين جواب تأويل است و خلاف ظاهر كلمه‌