افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٩ - مراتب خلقت آدمى

عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ». (سوره مؤمنون، ايات ١٣ و ١٤).

نطفه را در رحم كه دژ مستحكمى است قرار داديم، بعد نطفه را علقه (خون بسته) آفريديم و علقه را مضغه (مانند گوشت جويده) و مضغه را به استخوان ها تبديل و آفريديم، و بر استخوان ها لباس گوشتى پوشانيديم، بعد (اين حمل را) مخلوق ديگرى پديد آورديم (كه از ارتباط روح انسانى به آن، انسان زنده به وجود آمد)، پرخير و بركت است خداوندى كه نيكوترين خالقين است.

ممكن است مراد آيه همين عناوين مذكور كه از ظواهر الفاظ اين دو آيه فهميده مى‌شود، باشد؛ و ممكن است بيان حال نطفه در مراحل مختلف تا پنج ماه باشد كه روح به بدن كامل جنين تعلق مى گيرد و انسان مى گردد كه گاهى در مرحله تكامل شبيه خون بسته و گاهى شبيه خون پيچيده بگردد.

اين آيه ظاهرا هرچند زمان پديد آمدن گوشت حمل را بيان نكرده،[١] ولى دلالت ندارد كه استخوان ها قبل از گوشت به وجود آمده است، تنها اين مطلب به دست مى‌آيد كه استخوان ها پس از آفرينش، پوشش گوشتى يافته است.

قابل توجه!

نگارنده در اروپا در دوران جهاد كشور كه براى تداوى رفته بودم و در عين حال مشغول تأليف كتاب" الفقه و مسائل طبية" بودم، يك مقدار تفحص نمودم كه علم جنين شناسى (امپرايولوژى) در مورد تكامل جنين در رحم زن چه نظرى دارد؟ يكى به من سيدى‌اى را داد

[١] - و مى‌شود همين مضغه كه ذكر شده همان مرحله ابتدايى گوشت باشد كه هيچ بعدى ندارد.