افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٧ - علوم حسى نه عقلى

«نَذِيراً لِلْبَشَرِ (المدثر: ٣٦)

وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ‌ الأنبياء: ١٠٧.

تشريع جهاد ابتدايى دلالت قاطعى بر تكليف همه انسان‌ها دارد كه دين آسمانى را بپذيرند و به آن عمل كنند و براى همين كار آفريده شده‌اند.

بنا بر اين اگر كسى عمدا و يا تقصيرا به طرف تدين نرفت روز قيامت مسئول است و مستحق عذاب الهى.

ولى اگر كسى به خاطر غفلت و يا غلبه وضع محيط فاميلى و اجتماعى و يا ضعف فكرى احتمال ضرر را ندهد و به صحت طريقه باطله‌اى خود مانند كفر و الحاد و انكار شرايع و يا شريعت منسوخه خود، اطمينان دارد او جاهل قاصر است و مستحق عقاب نيست و مواخده‌اى او ظلم است كه اولا قبيح است و ثانيا قرآن آن را از خداوند نفى فرموده است و شايد به همين جهت كلمه‌ (لِمَنْ يَخْشى‌) براى تذكره و كلمه‌ (لِلْمُتَّقِينَ) براى هدى قيد قرار داده شده است كه تا احتمال ضرر نباشد تقوى و خشيت منتفى بانتفاء موضوع است و ممكن است اين دو قيد در اين دو آيه و آيات ديگر براى يك موضوع عرفى باشد كه تا نفس آدمى آمادگى پذيرش را نداشته باشد دين براى او فايده‌اى ندارد و هر چند كه در آخرت به خاطر اتمام حجت در دنيا مستحق عقاب اخروى باشد.

علوم حسى نه عقلى‌

تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَ السَّماواتِ الْعُلى‌ طه: ٤. قرآن از فرو فرستادن خالق و مالك زمين و آسمان‌هاى بلندتر است. وقتى او خالق و مالك جهان باشد و شما مخلوق و مملوك باشيد بايد از دستورات مالك خود پيروى كنيد.

كلمه عُلى جمع عليا است مانند دنا كه جمع دنيا است، بايد به اين نكته توجه شود كه مراد از علو آسمان‌ها (كه مراد محل ستارگان باشد) علو و بلندى محسوس است نه علو و بلندى‌