افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠٤ - جزاى اعمال

يا به ضميمه كتب حديث و كتب فقه و ساير علوم دينى باشد. و الله العالم.

و مى‌شود كه به شيطان مريد و نافرمان، مزدوران شكم پرست و متكبرين كله پوك- كه ادعاى علم دارند و به اغفال و اضلال مردم بى خبر مى پردازند- را نيز ملحق كنيم.

كلمه" ثنى" به معناى پيچيدن و" عطفه" به معناى پهلو است كه معناى اين دو كلمه روى گردانى و بى توجهى به چيزى است. يعنى اين گفت و گو كننده جانب بدن را از قبول و شنيدن حق مى چرخاند (تا ديگران را) از راه حق گمراه سازد.

بلى مردم چهار دسته اند، گمراه كنندگان متكبر و بى علم، گمراه شدگان بى هدف و غافل، ارشاد كنندگان دانا به عقل و علم و دين، و پيروان هدايت يافته گان.

خواننده هوشمند دقت كن كه در كدام دسته دوست دارى كه داخل باشى؟

جزاى اعمال‌

ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ يَداكَ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ». (سوره حج، آيه ١٠).

در آيه مباركه فوق چند مطلب است:

١- خزى و رسوايى فاسقان در دنيا و عذاب آتش سوزنده در قيامت معلول و مسبب اعمال و پيش فرستاده خود مكلفين است. حرف" با" ظاهرا به معناى سببيت است، يعنى عمل شما سبب عذاب دنيوى و اخروى مى‌شود.

از اين آيه به دست مى‌آيد كه عذاب قيامت نفس عمل دنيوى و تجسم آن نيست، چون سبب و مسبب دو موجود است و با تجسم عمل خارجى كه جمعى به آن قايل هستند، و نيز با تجسم نفسى كه صاحب اسفار آن را بيان داشته، مغاير است.[١] بلى مناسبت ملازمه علت و

[١] - تفصيل بحث تجسم عمل و تضعيف آن را در كتاب معاد( جلد چهارم صراط الحق) نگارنده ببينيد.