به دو گونه تعلیم میداد: یکی اینکه قواعد علم قرائت را میآموخت- که متأسّفانه در ایران نیست و در کشورهای عربی بالخصوص مصر رایج است- و دیگر اینکه چندین آهنگ داشت (رسماً به نام آهنگ) که اینها را در مسجد گوهرشاد تعلیم میداد. آن روزها آهنگهایی بود که اسم آنها شبیه اسم آهنگهای موسیقی بود، ولی آهنگهای قرآنی بود. شاگردان او این آهنگهای لطیف قرآنی را میآموختند.

این خودش یک مطلبی است و باید هم چنین باشد. یکی از معجزات قرآن، آهنگ پذیری آن است، آنهم آهنگهای معنوی و روحی نه آهنگهای شهوانی، که در این مورد یک متخصص باید اظهارنظر کند.

قرآن عبدالباسط چرا این قدر در تمام کشورهای اسلامی توسعه پیدا کرده است؟

برای اینکه عبدالباسط با صدا و آهنگ عالی و با دانستن انواع قرائتها و آهنگها و شناختن اینکه هر سورهای را با چه آهنگی باید خواند، میخواند؛ فرض کنید خواندن سوره «شمس» یا «والضّحی» با چه آهنگی مناسب است.

در حدیث، درباره بسیاری از ائمّه اطهار از جمله راجع به حضرت سجّاد علیه السلام و حضرت باقر علیه السلام داریم که اینها وقتی قرآن میخواندند آن را با صدا و آهنگ بلند و دلپذیر میخواندند به طوری که صدایشان به درون کوچه میرسید و هر کسی که از آن کوچه میگذشت، همان جا میایستاد به طوری که در مدتی که امام در خانه خودش قرآن را با آهنگ لطیف و زیبا قرائت میکرد، پشت درِ خانه جمعیت جمع میشد و راه بند میآمد. حتی نوشتهاند آبکشها [١] که زیاد هم بودند درحالی که مشک به دوششان بود، وقتی میآمدند از جلوی منزل امام عبور کنند، با شنیدن صدای امام پاهایشان قدرت رفتن را از دست میداد و با همان بار سنگینِ مشک پر از آب بر دوش میایستادند که صدای قرآن را بشنوند تا وقتی که قرآن امام تمام میشد. همه اینها چه را میرساند؟ استفاده کردن از وسایل مشروع برای رساندن پیام الهی. چرا امام قرآن را با آهنگ بسیار زیبا و لطیف میخواند؟ او میخواست به همین وسیله تبلیغ کرده باشد، میخواست قرآن را به این وسیله به مردم رسانده باشد.

[١]. در قدیم معمول بود که اشخاصی مشک به دوش میگرفتند و میرفتند از چاهها آب میکشیدند و به منازل میبردند. در مدینه فقط چاه بود و نهر نبود؛ هنوز هم نهر نیست.