مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٨ - رضا و تسلیم

البته استشهاد به شعرِ حکمت عیب ندارد، همان طوری که اباعبداللَّه هم در ایام حرکت به کربلا به اشعار یکی از انصار تمثّل جست (سَأَمْضی وَ ما فِی الْمَوْت ...) ولی این بیان کلی معاویه که میگوید:«اجْعَلُوا الشِّعْرَ اکبَرَ هَمِّکمْ» خیلی خطرناک است و بعلاوه خیلی فرق است بین آن اشعار و این اشعار.

جرجی زیدان در جلد چهارم تمدن اسلام ص ١٣١ میگوید:

«در نظر بنی امیه مردم سه دسته میشدند: اول فرمانروایان که خود عربها بودند، دوم موالی یعنی بندگان (مسلمانان آزاد شده) آنان، سوم ذمّیها؛ چنانکه معاویه راجع به مردم مصر میگوید: اهل آن کشور سه دسته ناس، شبیه ناس، نسناس و یا لاناس (جانور) [میباشند.] طبقه اول عربها و دوم موالی و سوم ذمّیان یعنی قبطیان هستند.».

در جلد چهارم، جرجی زیدان فصلی دارد در سیاست دولت در عصر اموی. وی راجع به اینکه امویها به اهل ذمّه سخت میگرفتند برای پول، و اگر پول میداد او را خیلی گرامی میداشتند، ارجاع میکند به خِطط مقریزی.

مواطن ظهور شجاعت حسینی (شجاعت بدنی).

مواطن ظهور مروّت حسینی.

مواطن ظهور صبر.

مواطن ظهور غیرت و حمیت و اباء نفس.

توجه به خدا [١]

رضا و تسلیم

در کتاب راهنمای دانشوران این رباعی را به رکن الدین محمود خوافی نسبت