مقدمه دوم اینکه فرق است بین خلیفهای که شخصاً ناصالح است ولی امور را درست میچرخاند و بین خلیفهای که وجودش در حال حاضر علیه مصالح مسلمین است. لهذا علی علیه السلام در وقتی که بنا شد با عثمان بیعت شود فرمود:«لَقَدْ عَلِمْتُمْ انّی احَقُّ بِها مِنْ غَیری، وَ وَاللَّهِ لَاسَلِّمَنَّ ما سَلِمَتْ امورُ الْمُسْلِمینَ وَلَمْ یکنْ فیها جَوْرٌ الّا عَلَی خاصَّةً الِتماساً لِاجْرِ ذلِک وَ فَضْلِهِ وَ زُهْداً فیما تَنافَسْتُموهُ مِنْ زُخْرُفِهِ وَ زِبْرِجِهِ» [١]. در زمان امام حسین عمده این بود که مدار خلافت اسلامی تبدیل به سلطنت جائرانه و ظالمانه و مترفانه و فاسقانه عربی شده بود و نفاقها از پرده درافتاده بود و- همچنان که قبلًا گفتیم- اگر امام حسین قیام نمیکرد، خطرِ این بود که بساط اسلام از طرف مردم با انقلاب ممالک فتح شده برچیده شود.

علت شهادت امام حسین و علت ترغیب ائمّه علیهم السلام به اقامه عزای حسینی

با دو سؤال مواجه خواهیم شد و خوب است که جواب اینها را قبلًا بدانیم که هم خود ما روشن باشیم و هم از عهده جواب برآییم: یکی اینکه چرا امام حسین شهید شد؟ دیگر اینکه چرا ائمّه دین دستور دادند که عزای امام حسین همیشه اقامه شود و درنتیجه ما وقتها و عمرها و پولها و نیروها و انرژیها هرسال در دو ماه محرم و صفر و بلکه در غیر این دو ماه صرف کنیم.

راجع به قسمت اول باید بگوییم در این زمینه خیلی حرفها گفته شده. دشمنان گفتهاند امام حسین قصد حکومت داشت و کشته شد، هدف شخصی داشت و نرسید.

دوستان نادان گفتهاند کشته شد که گناهان امت بخشیده شود؛ جنبه آسمانی و خیالی به قضیه دادند، آن را گفتند که نصاری درباره مسیح گفته بودند. حقیقت همان است که خود امام حسین فرمود در مواردی از قبیل:«ما خَرَجْتُ اشِراً وَ لا بَطِراً ...»، «الا تَرَوْنَ انَ

[١]. نهج البلاغه، خطبه ٧٢ [و راستی که شما خود میدانید که من از دیگران به خلافت سزاوارترم، و به خدا سوگند تا زمانی به مسالمت رفتار میکنم که امور مسلمین سالم بماند و تنها به شخص من ستم شود، و این کار را به جهت دریافت اجر و فضیلت آن و بیرغبتی در زینت و جلوه گریهای آنچه شما در راه آن با یکدیگر رقابت میورزید انجام میدهم.]