مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦ - حسین علیه السلام یک شخصیت حماسی
علی علیه السلام به سپاهیان خود گفت: شما هر روز اجازه بدهید که بیایند و آب بردارند.
لشکریان گفتند: آنها به ما آب ندادند، پس ما هم به آنها آب نمیدهیم. ولی علی فرمود:
خیر، این یک کار غیرانسانی است؛ آب یک چیزی است که هر جانداری حق دارد از آن استفاده کند. به آنها آب بدهید.
پس معلوم شد سخن میتواند سخن حماسی باشد و سخن حماسی یعنی سخنی که در آن بویی از غیرت و شجاعت و مردانگی باشد، بویی از ایستادگی و مقاومت باشد.
اگر شعر یا نثری دارای این خصوصیات باشد، آن را «حماسی» میگویند.
سرگذشتها و حادثهها و تاریخچهها هم اقسامی دارند. حادثههایی داریم غنایی، حادثههایی داریم اندرزی، حادثههایی داریم رثایی و حادثههایی داریم حماسی.
یک سرگذشت تمامش فقط غناست، بوی غنا میدهد، عشق است. مجلات را شاید کم و بیش میخوانید؛ در اینها، چه حکایت واقعی، چه افسانه، چه مخلوطی از واقعیت و افسانه، همه داستان غنایی است. حالا این همه داستان غنایی به گوش این ملت برود چه از آب در میآید، من نمیدانم [١]. داستانهای رثایی و به اصطلاح تراژدیها هم زیاد است. صفحات حوادث روزنامهها را اگر بخوانید، اغلب از اینجور قضایا میبینید. داستانهای اندرزی هم داستانهایی هستند که در آنها پند و اندرز است. داستان راستان [٢] همهاش داستانهای اندرزی است.
حتی شخصیتها هم اقسامی دارند. بعضی از شخصیتها شخصیت حماسی هستند و روحشان حماسه است، بعضی روحشان غنایی است، بعضی روحشان رثایی است، آه و ناله است، بعضی شکل روحشان شکل پند و اندرز و موعظه است.
حالا که بهطور اجمالی معنی حماسه را فهمیدیم، میتوانیم در اطراف حماسه حسینی بحث کنیم.
حسین علیه السلام یک شخصیت حماسی
آیا حسین بن علی حادثه حماسی دارد یا ندارد؟ آیا شخصیت حسین بن علی یک شخصیت حماسی هست یا نیست؟ ما باید شخصیت حسین بن علی را که برای ما یک
[١]. [اشاره به مجلات زمان طاغوت است.][٢]. [اشاره به کتاب داستان راستان نوشته استاد شهید است.]