مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٩ - بیان قرآن در فلسفه قیام مصلحین الهی
بیان قرآن در فلسفه قیام مصلحین الهی
در سوره مبارکه هود آیه ١١٦ و ١١٧ میفرماید:«فَلَوْلا کانَ مِنَ الْقُرونِ مِنْ قَبْلِکمْ اولوا بَقِیةٍ ینْهَوْنَ عَنِ الْفَسادِ فِی الْارْضِ الّا قَلیلًا مِمَّنْ انْجَینا مِنْهُمْ وَاتَّبَعَ الَّذینَ ظَلَموا ما اتْرِفوا فیهِ وَ کانوا مُجْرِمینَ. وَ ما کانَ رَبُّک لِیهْلِک الْقُری بِظُلْمٍ وَ اهْلُها مُصْلِحونَ» [١].
از قرآن کریم استفاده میشود که هیچ پیغمبری نیامده مگر آنکه قومی با او مخالف بودهاند، یعنی مگر اینکه او به مخالفت قومی برخاسته. اینطور نبوده که پیغمبران سخنی را از آسمان و غیرمربوط به نظام زندگی مردم بگویند و یک عده هم فقط برای آنکه با هر حرفی مخالفت میشود و مرض مخالفت دارند، با پیغمبران مخالفت میکردهاند؛ خیر، اینطور نیست (هرچند ما عموماً اینطور مطلب را بیان میکنیم و هرکس که میخواهد بگوید فلانی بیجهت یعنی بدون علت و موجب- نه بدون حق و عدالت- با من مخالفت میکند، میگوید مردم با پیغمبران هم مخالفت میکردهاند).
پیغمبران به مخالفت و مبارزه با مردم برمیخاستند. در قرآن کریم علت مخالفت مردم را و منطقی که بعد به باعث همان علت مخالفت درست میکردند و اینکه سوق دهندگان مخالفت با پیغمبران و علمداران نهضت علیه پیغمبران عده خاصی بودند و آنها بودند که منطقی برای مشوّش ساختن ذهن عموم که به آن درد گرفتار نبودند درست میکردند، همه اینها را ذکر میکند.
قرآن میگوید درد اصلی مخالفت، تَرف مترَفین است و به عبارت دیگر نظام ظالمانه موجود زندگی است. در سوره سبأ آیه ٣٤ میفرماید:«وَ ما ارْسَلْنا فی قَرْیةٍ مِنْ نَذیرٍ الّا قالَ مُتْرَفوها انّا بِما ارْسِلْتُمْ بِهِ کافِرونَ» و در سوره زخرف آیه ٢٣ و ٢٤ میفرماید:
«وَ کذلِک ما ارْسَلْنا مِنْ قَبْلِک فی قَرْیةٍ مِنْ نَذیرٍ الّا قالَ مُتْرَفوها انّا وَجَدْنا اباءَنا عَلی امَّةٍ وَ انّا عَلی اثارِهِمْ مُقْتَدونَ. قالَ اوَلَوْ جِئْتُکمْ بِاهْدی مِمّا وَجَدْتُمْ عَلَیهِ اباءَ کمْ قالوا انّا بِما ارْسِلْتُمْ بِهِ کافِرونَ» [٢]. در این آیه اخیر اشاره شده است به ابتلاء خاتم الانبیاء و اینکه این ابتلاء
[١]. [پس چرا در میان امتهای پیش از شما مردمی دیندار پیدا نشدند که از فساد در زمین جلوگیری کنند جز دسته اندکی که ما نجاتشان دادیم؟ و ستمگران، نعمتها و رفاهی را که بدیشان داده بودیم در راه فساد به کار گرفتند و گنهکار بودند. و چنین نیست که پروردگار تو به خاطر شرک، اهل قریهای را که کار شایسته میکنند هلاک سازد.][٢]. و همین گونه هیچ بیم دهندهای را پیش از تو در قریهای نفرستادیم جز اینکه افراد خوشگذران آنجا گفتند: ما پدران خود را بر راهی یافتهایم و خود نیز از آثارشان پیروی میکنیم، و آن پیامبر گفت: هرچند من چیزی آورده باشم که از آنچه شما پدران خود را بر آن یافتهاید بهتر باشد؟ گفتند: ما به آنچه شما بدان فرستاده شدهاید کافریم.]