مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٧٣ - ٢ « حسین وارث آدم »

توحید جهان توجیه توحید و وحدت جامعه است کمااینکه شرک اعتقادی سایهای است از شرک و ثنویت حیات. با این بیان بار دیگر جنبه مارکسیستی جزوه روشن میشود که وجدان هرکس را مولود و انعکاسی از وضع اجتماعی او میدانند و میتواند مبین نظر دورکهایم باشد نه نظر کارل مارکس.

آنچه در این جزوه به چشم نمیخورد شخصیت امام حسین و آثار نهضت اوست.

مبنای جزوه بر این است که در جامعه طبقاتی همه تلاشها بیحاصل است. انقلابیون تاریخ، وارث آدم یعنی انسان اشتراکی میباشند و قیامشان برای حق بوده و حق یعنی عدالت، برابری، یعنی اشتراکیت.

امام حسینِ این جزوه همان امام حسین مظلوم و محکوم روضه خوانهاست که هیچ نقشی در تاریخ ندارد، با این تفاوت که امام حسینِ روضه خوانها لااقل سفره گریهای برای توشه آخرت پهن کرده و امام حسینِ این جزوه- به وسیله روضهها و گریهها- ابزاری است در دست جناح حاکم برای بهره کشی طبقه محکوم.

در این جزوه معبد همیشه در کنار قصر و دکان، و روحانی همواره در کنار حاکم و سرمایهدار [است]، و البته آنچه در کنار است معبد است- نه خصوص کلیسا و یا دیر و صومعه و یا کنشت و یا بتخانه- که شامل مسجد هم میشود. طبعاً تکلیف روحانی هم روشن است.