مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦١٤ - رشد اجتماع

اما تقصیر عوام و وظیفه آنها

اولًا یک اصل کلی که حاجی نوری در لؤلؤ و مرجان ذکر کردهاند ذکر کنم و آن اینکه: چیزی که گفتنش حرام است، (عموماً یا غالباً) استماع و شنیدنش نیز حرام است؛ مثل غیبت، تهمت، سبّ و دشنام به مؤمن یا اولیاء حق، آوازخوانی به باطل، و استهزاء. پس اگر دروغ گفتن در روضه و ذکر مصیبت حرام است، شنیدن و استماع آن هم حرام است.

ثانیاً خداوند در قرآن میفرماید:

وَاجْتَنِبوا قَوْلَ الزُّورِ (حج/ ٣٠).

وَالَّذینَ لایشْهَدونَ الزُّورَ (فرقان/ ٧٢).

سَمّاعونَ لِلْکذِبِ، سَمّاعونَ لِقَوْمٍ اخَرینَ (مائده/ ٤١).

سَمّاعونَ لِلْکذِبِ اکالونَ لِلسُّحْتِ (مائده/ ٤٢).

وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیکمْ فِی الْکتابِ انْ اذا سَمِعْتُمْ ایاتِ اللَّهِ یکفَرُ بِها وَ یسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدوا مَعَهُمْ حَتّی یخوضوا فی حَدیثٍ غَیرِهِ انَّکمْ اذاً مِثْلُهُمْ. (النساء/ ١٤٠).

به طورکلی عامه مصرف کننده این کالا هستند. اینها اگر این کالاها را که غالباً خودشان میدانند کالای تقلبی است مصرف نکنند، عرضه کننده، آن را عرضه نمیکند.

عیب قضیه این است که عامه حتی مشوق هم هستند.

مردم عوام به جای اینکه به مبارزه تحریفات برخیزند، از آنها حمایت میکنند، مثلًا میگویند: چه مانعی دارد که عروسی قاسم هم راست باشد؟ میگوییم: اولًا که هیچ عقلی قبول نمیکند، و ثانیاً اینچنین چیزی در یک مدرک معتبر یا نیمه معتبر قدیم که مدارک اصلی هستند نقل شود، آنوقت بحث بشود که آیا مانعی دارد یا مانعی ندارد.

فرض این است که در هیچ جا نقل نشده است.

اگر کسی بگوید: صبح عاشورا اصحاب و اهل بیت اول یک ساعت جفتک چهارکش بازی کردند چه مانعی دارد؟ ولی آیا چنین کاری کردهاند یا خیر؟.

[رشد اجتماع

]. اینجا باید بحثی درباره رشد اجتماعی بکنیم، بلکه بهتر است درباره رشد اجتماع بحث شود نه رشد اجتماعی. رشد اجتماع نظیر رشد فرد است. رشد چیست؟ رشد یعنی اینکه انسان در یک ناحیه از نواحی زندگی مثلًا در امر ازدواج (رشد معتبر در