مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٢ - ٢ امام حسین علیه السلام و سایر مصلحین بزرگ که قیام کردند
٢. امام حسین علیه السلام و سایر مصلحین بزرگ که قیام کردند
تمام کسانی که به بشریت خدمت کردهاند حقی بر بشریت دارند، از راه علم یا صنعت و هنر یا اکتشاف و اختراع و یا حکمت و فلسفه یا ادب و اخلاق و از هر راهی، ولی هیچ کس به اندازه شهدای راه حق بر بشریت حق ندارد و از همین جهت هم عکس العمل بشریت و ابراز عواطف بشر درباره آنها بیش از دیگران است، زیرا عدل و آزادی برای محیط اجتماعی بشر و برای روح بشر به منزله هواست برای تنفس ریه؛ بدون آن ادامه حیات ممکن نیست. پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود:«المُلْک یبْقی مَعَ الْکفْرِ وَ لا یبْقی مَعَ الظُّلْمِ»..
عالم در علم خود و مکتشف در اکتشاف خود و مربی و معلم اخلاق در تعلیمات خود و حکیم و فیلسوف در حکمت و فلسفه خود مدیون و مرهون شهدا هستند و شهدا در کار خود مدیون کسی نیستند، زیرا شهدا بودند که محیط آزاد به دیگران دادند تا آنها توانستند نبوغ خود را ظاهر کنند. شهدا شمع محفل بشریتند؛ سوختند و محفل بشریت را روشن کردند [١]. «شاهدی گفت به شمعی کامشب- در و دیوار مزین کردم ...».«یا ایهَا
[١]. در ورقه «شهید و شهادت» گفتیم که هر شهادت بعد از خود نورانیت به وجود میآورد و آن را تشبیه کردیم به حالت فرد از نظر اینکه بعضی از خودگذشتگیها و بعضی اعمال مثبت فرد برای قلب او ایجاد صفا و نورانیت میکند. این مطلب سوژهای بسیار عالی است که میتواند بحث شود.