مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٠ - ٤ امام حسین میان قیام علیه خلفا و علیه اسلام تجزیه کرد - اثر قیام حسینی
٤. امام حسین میان قیام علیه خلفا و . علیه اسلام تجزیه کرد - اثر قیام حسینی
یکی از بزرگترین آثار قیام حسینی این بود که مجزا کرد بین قیام علیه خلفا و قیام علیه اسلام را. همان طوری که قبلًا گفتیم اگر امام حسین علیه یزید قیام نمیکرد ممکن بود خرابکاریها و سوء سیاست یزید منجر به قیامی از طرف عناصری بشود که به اسلام هم علاقهای نداشتند. اکنون میگوییم اگرچه در تاریخ اسلام قیامهای زیادی میبینیم که علیه دستگاه خلفاست و در عین حال جنبه حمایت از اسلام را دارد (مثل قیام ایرانیان علیه امویان) ولی باید دانست که این امام حسین بود که اولین بار قیام دسته جمعی مسلحانه علیه دستگاه خلافت کرد و او بود که حساب اسلام را از حساب متصدیان امر جدا کرد بلکه راه قیام علیه دستگاه را از نظر اسلامی باز کرد و قیام آن حضرت نمونه و سرمشق دیگران قرار گرفت؛ دیگر نقش خلفا به عنوان حامیان اسلام باطل شد، اسلام در طرف مخالف قرار گرفت.
قبل از امام حسین هم قیامهایی فردی یا دسته جمعی انجام شد. آنها یا مسلحانه و فردی بود یا جمعی و غیرمسلحانه. ولی قیام و شورش دسته جمعی و مسلحانه را امام حسین آغاز کرد (قیام علیه عثمان نیز نوعی تفکیک بین اسلام و خلافت بود).
مقام خلافت در آن روز عالیترین مقام روحانی و سیاسی بود و چنانکه میدانیم باز هم تا اندازهای خلفای عباسی مقام روحانی خود را حفظ کردند و کسی که این