٣. نظیر این جمله است جمله معروف و منقول در الانوار البهیة صفحه ٤٥: وَ فی وَصِیةِ موسَی بْنِ جَعْفَرٍ علیهما السلام لِهِشامٍ قالَ: وَ قالَ الْحُسَینُ بْنُ عَلی عَلَیهِمَا السَّلامُ: انَّ جَمیعَ ماطَلَعَتْ عَلَیهِ الشَّمْسُ فی مَشارِقِ الْارْضِ وَ مَغارِبِها، بَحْرِها وَ بَرِّها، وَسَهْلِها وَجَبَلِها عِنْدَ وَلی مِنْ اوْلِیاءِ اللَّهِ وَ اهْلِ الْمَعْرِفَةِ بِحَقِّ اللَّهِ کفَی ءِ الظِّلال. ثُمَّ قال: الاحُرٌّ یدَعُ هذِهِ اللُّماظَةَ [١] لِاهْلِها (یعنی الدُّنیا) لَیسَ لِانْفُسِکمْ ثَمَنٌ الَّا الْجَنَّةُ فَلا تَبیعوها بِغَیرِها. فَانَّهُ مَنْ رَضِی مِنَ اللَّهِ بِالدُّنْیا فَقَدْ رَضِی بِالْخَسیسِ..

از این سه جمله که نقل شد فهمیده میشود که اولًا روح حسین روح خاصی است که به دَنی و پست تن نمیدهد، طالب معالی الامور است (جمله اول). و معلوم میشود هر هدف مادی و دنیایی را که در نهایت امر منتهی به رضای خدا یعنی هدف کلّ آفرینش نباشد و بخواهد از هدف کل آفرینش جدا کند، آن را پست و حقیر میداند، نه اینکه مثل ناپلئون بگوید: فرانسه برای من کوچک است، روسیه را هم میخواهم ضمیمه کنم؛ یا مثل اسکندر بگوید: یونان برایم کوچک است، ایران را هم میخواهم ضمیمه کنم (جمله سوم). و معلوم میشود تمام مردمی که خود را بستهاند به مقامات دنیوی، به ثروت دنیوی، و به خاطر این مقامات و ثروتها خود را پست میکنند، در نظر حسین علیه السلام بسیار حقیر و پست میباشند (جمله دوم).

از اینجا مفتاح شخصیت حسینی، حماسه حسینی (که در ورقهها و یادداشتهای «حماسه حسینی» اشاره شده است) معلوم میشود.

٤. بلاغة الحسین: دِراسَةُ الْعِلْمِ لِقاحُ الْمَعْرِفَةِ، وَ طولُ التَّجارِبِ زِیادَةٌ فِی الْعَقْلِ [٢].

لَوْتَرَکوا الْجِهادَ لَأَتاهُمُ الْعَذابُ [٣].

لا یأْمَنُ الّا مَنْ خافَ اللَّهَ [٤].

الْقُدْرَةُ تُذْهِبُ الْحَفیظَةَ [٥].

مِنَ الْبَلاءِ عَلی هذِهِ الْامَّةِ انّا اذا دَعَوْناهُمْ لَمْ یجیبونا، وَ اذا تَرَکناهُمْ لَمْ یهْتَدُوا

[١]. اللُّماظة کنمامة، آنچه بماند از طعام در گوشههای دهان. (الانوارالبهیة)[٢]. [مذاکره علمی موجب رشد معرفت است، و تجربههای زیاد موجب افزونی خرد است.][٣]. [اگر جهاد را ترک کنند عذاب به سراغشان آید.][٤]. [ایمن نیست مگر آن کس که از خدا بترسد.][٥]. [قدرت، خود پاییدن را از بین میبرد و آدمی را بیباک میسازد.]