مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٦ - فصاحت و زیبایی قرآن

نامشروع جلوه بدهد.

فصاحت و زیبایی قرآن

حال برای اینکه بدانید در تاریخ اسلام از همان وسایلی که در آن زمان بوده است چه استفادههایی شده است و همان وسایل چه نقش فوق العاده مؤثری در رساندن پیام اسلام داشتهاند، به این نکته توجه بفرمایید: هیچ وقت در موضوع فصاحت و بلاغت و سلاست آیات قرآن مجید، روانی این آیات، جاذبه این آیات فکر کردهاید؟ قرآن دارای دو خصوصیت است: یکی خصوصیت محتوای مطالب که از آن تعبیر به حقانیت میکند، و دیگر زیبایی. قرآن نیمی از موفقیت خودش را از این راه دارد که از مقوله زیبایی و هنر است. قرآن فصاحتی دارد فوق حد بشر، و نفوذ خود را مرهون زیباییاش است. (فصاحت و زیبایی سخن، خودش بهترین وسیله است برای اینکه سخن بتواند محتوای خودش را به دیگران برساند.) و خود قرآن کریم به این زیبایی و فصاحت خودش چقدر مینازد و چقدر در این زمینهها بحث میکند، و اصلًا راجع به تأثیر آیات قرآن در خود قرآن چقدر بحث شده است! این تأثیر، مربوط به اسلوب قرآن یعنی فصاحت و زیبایی آن است.

اللَّهُ نَزَّلَ احْسَنَ الْحَدیثِ کتاباً مُتَشابِهاً مَثانِی تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلودُ الَّذینَ یخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلینُ جُلودُهُمْ وَ قُلوبُهُمْ الی ذِکرِ اللَّهِ ذلِک هُدَی اللَّهِ یهْدی بِهِ مَنْ یشاءُ [١].

این حقیقتی را که وجود داشته و دارد، قرآن بیان میکند: نیکوترین و زیباترین سخنان، کتابی است مثانی (که مقصود از «مثانی» هرچه میخواهد باشد)، «تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلودُ الَّذینَ یخْشَوْنَ رَبَّهُمْ» آنهایی که یک عاطفه از خشیت پروردگار در دلشان هست، وقتی که قرآن را میشنوند به لرزه درمیآیند، پوست بدنشان مرتعش میشود، «ثُمَّ تَلینُ جُلودُهُمْ وَ قُلوبُهُمْ الی ذِکرِاللَّهِ»..

و در آیه دیگری میفرماید: