مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٦ - قیامهای مقدس

اگر همه کرات آسمانی را هم تسخیر کند، عملش جنبه تقدّس و احترام پیدا نمیکند.

عمل آن وقت مقدس است که هدفی بیرون از خودپرستی داشته باشد [١]، فقط به خاطر تکلیف و وظیفه انجام شود، خصوصاً تکالیفی که بشر در برابر نوع و اجتماع دارد.«الْمَقْتولُ دونَ عِیالِهِ وَ مالِهِ» شهید است، چون به خاطر وظیفه و شرافت و تکلیف وجدان و دیانت انجام میگیرد نه به خاطر جلب منفعت مادی. حالا اگر انسان، المقتول دون العدل و الحرّیه، دون التوحید والایمان باشد، قداست و قدّیسیتش به درجاتی بالاتر است.

حس تعالی و تقدّس حسی است اصیل در بشر و از صمیم روح بشر سرچشمه میگیرد مثل حس حقیقت خواهی (علم)، نیکی خواهی (اخلاق)، زیبایی خواهی (جمال). و این خود یکی از معماهای وجود بشر است که در برابر اموری ماورای منافع محسوس و ملموس خود، یک نوع تعظیم و تکریمی دارد و سر تعظیم فرود میآورد.

البته هر میل و طلبی از وجود یک احتیاج عینی حکایت میکند؛ منتهای امر، مبدأ این احتیاج عینی جهازات بدن نیست، همان مرتبه مستقل روح انسان است.

سرسلسله مقدسات بشر، ذات احدیت است. خداوند، قدّوس است، منزّه از جمیع نقصانات است علی الاطلاق:«هُوَ اللَّهُ الَّذی لاالهَ الَّا هُوَ الْمَلِک الْقُدّوسُ ...» [٢] و لهذا مقدس ترین اعمال بشر مبارزه با شرک و بت پرستی است.

قیامهای مقدس

قیامهای مقدس و نهضتهای مقدس، از انبیاء عظام شروع شده. در قرآن کریم در سورة الشعراء، جهاد مقدس انبیاء را خلاصه کرده است؛ داستان موسی و ابراهیم و نوح و هود و لوط و صالح و شعیب و خاتم الانبیاء را ذکر میکند که در راه مبارزه با

---

[١]. اینجا باید این بحث تحقیق بشود که ملاک اصلی قداست چیست؟ چرا خودپرستی پلیدی است و کار برای خدمت به غیر و برای انجام وظیفه و مسؤولیت یا برای رضای خدا مقدس است؟ آیا ملاک، مادیت و تجرّد است؟ آیا ملاک، وجود و عدم است؟ آیا ملاک، حرکت و توقف است؟ آیا ملاک، هماهنگی با اهداف جهان و حرکت تکاملی جهان است؟ و آیا علت تقدّس- همانطور که در متن گفتهایم- ابدی شدن و جاودانگی و نجات از مرگ است؟[٢]. حشر/ ٢٣.