واقعاً از علمای محقّق و طراز اول است- و هم از نظر تقوا. به همین جهت وقتی که درباره ایشان حرف میزدند، مبالغه و اغراق میکردند و مثلًا میگفتند از آقا هرچه بپرسی میداند، محال است که چیزی را نداند. (شوشتری هم بوده است. میگویند آن لحن خوزستانی خودش را تا آخر عمر حفظ کرده بود.) گاهی که از او یک مسأله شرعی میپرسیدند، با اینکه مجتهد بود، یادش نبود. هر وقت که یادش نبود، بلند میگفت: نمیدانم، تا شنونده و شاگردان بفهمند که اعتراف به ندانستن ننگ نیست.

چیزی را که از او میپرسیدند، اگر میدانست برای طرف آرام میگفت، همین قدر که او خودش بفهمد، و اگر نمیدانست بلند میگفت: ندانم، ندانم، ندانم.

تواضع و فروتنی

مسأله دیگر که قرآن مجید در سبک و روش تبلیغی پیغمبران نقل میکند، تواضع و فروتنی است (نقطه مقابل استکبار). کسی که میخواهد پیامی را، آنهم پیام خدا را به مردم برساند، باید در مقابل مردم در نهایت درجه فروتن باشد، یعنی پرمدّعایی نکند، اظهار انانیت و منیت نکند، مردم را تحقیر نکند، باید در نهایت خضوع و فروتنی باشد.

[قرآن کریم از زبان نوح علیه السلام خطاب به گروهی از قومش میفرماید:]«اوَعَجِبْتُمْ انْ جَاءَ کمْ ذِکرٌ مِنْ رَبِّکمْ عَلی رَجُلٍ مِنْکمْ» [١] آیا تعجب میکنید که پیام پروردگار شما، ذکر پروردگار شما، مایه تنبیهی که از طرف پروردگار شماست، بر مردی از خود شما بر شما آمده است؟ عبارت «مِنْ رَبِّکمْ» نشاندهنده این است که نمیخواهد خدا را به خودش اختصاص بدهد و در چنان مقامی بگوید خدای من، شما که قابل نیستید تا بگویم خدای شما. بعد میگوید:«عَلی رَجُلٍ مِنْکمْ» بر مردی از خود شما، من هم یکی از شما هستم.

شما ببینید چقدر تواضع در این آیه کریمه نهفته است که خطاب به پیغمبر اکرم میفرماید:«قُلْ انَّما انَا بَشَرٌ مِثْلُکمْ» بگو به مردم من هم بشری مثل شما هستم، «یوحی الَی» بر یکی از امثال خود شما وحی نازل میشود، «انَّما الهُکمْ الهٌ واحِدٌ فَمَنْ کانَ یرْجوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا یشْرِک بِعِبادَةِ رَبِّهِ احَداً» [٢].

[١]. اعراف/ ٦٣.[٢]. کهف/ ١١٠.