میکنند به حمله کردن و تحقیر کردن. آنچنان او را ناراحت و عصبانی میکنند که با اینکه طبعاً آدم حلیمی است، برمیگردد یک حرف بسیار منطقی به آنها میزند. میگوید رفقا! من یک حرفی با شما دارم: شما دوست دشمنانتان هستید و دشمن دوستانتان. برایتان توضیح میدهم: من فردی هستم مثل شما؛ مثل شما فکر میکنم، مثل شما به خدا و قرآن و پیغمبر و ائمّه معتقدم، مثل شما درس خواندهام، مثل شما تربیت شدهام. من با شما در هزار چیز اشتراک دارم. حداکثر به قول شما یک گناه مرتکب شدهام- اگر این گناه باشد- لباسم را عجالتاً تغییر دادهام، رفتهام دنبال کاری، کسبی، زندگیای. فرض میکنیم این گناه باشد. شما با من آنچنان رفتار میکنید که مرا مجبور میکنید که با شما قطع رابطه کنم. و یک انسان هم که بیارتباط نمیتواند باشد، مجبورم بعد از این با صنف مخالف و دشمن شما دوست باشم چون شما دارید به زور مرا از خودتان طرد میکنید. پس به این دلیل، شما دشمن دوست خودتان هستید که من باشم. ولی شما دوست دشمنانتان هستید. بعد مثال میزند، میگوید: فلان شخص در همه عمرش هیچ وقت اساساً تظاهری هم به اسلام نداشته است، علامتی از اسلام در او نبوده، به قرآن و اسلام اظهار اعتقاد نکرده است، معروف است به اینکه ظالم و ستمگر و فاسق و شرابخوار است. همین آدم که شما از او انتظار ندارید، یکدفعه میبینید آمد به زیارت حضرت رضا. همهتان میگویید معلوم میشود آدم مسلمانی است. این دفعه وقتی او را میبینید، با او خوش وبش میکنید. یعنی از هزار خصلت او نهصد و نود و نه تای آن برضد شما و دین شماست. چون از او انتظار ندارید، همینقدر که یک زیارت حضرت رضا آمد میگویید نه، معلوم شد مسلمان است. اما در مورد آن کسی که از هزار خصلت، نهصدونودونه خصلتش مسلمانی است، یک خصلتش به قول شما خلاف است، به خاطر این خصلت میگویید این دیگر مسلمان نیست و از حوزه اسلام خارج شد. پس شما دوست دشمنانتان هستید یعنی کمک به دشمنانتان میکنید، و دشمن دوستانتان هستید یعنی درواقع دشمن خودتان هستید.

عمل صالح و تقوا، بهترین امر به معروف

شما اگر بخواهید به شکل غیرمستقیم امر به معروف کنید، یکی از راههای آن این است که خودتان صالح و باتقوا باشید، خودتان اهل عمل و تقوا باشید. وقتی خودتان اینطور بودید، مجسمهای خواهید بود از امر به معروف و نهی از منکر. هیچ چیز بشر