همواره در برابر فرض شود و به آنها لعن و نفرین شود و آرزوی قطع و قمع آنها تلقین گردد، همانطور که در رَمْی جمرات همیشه ما باید شیطان را مجسم فرض کنیم و به او سنگ پرتاب کنیم. غرض این نیست که آرزوی مردن فقط تلقین شود. آرزوی مردن فقط خوب نیست. غرض آرزوی شهادت است. آرزوی شهادت وقتی محقَّق میگردد که انسان خود را در مقابل صف مخالف ببیند و از پیشرفت آنها و عملی شدن نقشه آنها در اجتماع متأثر گردد، و توأم با اشک شوق برای خوبان و سرمشقهای عالی انسانیت، آتش خشمش برای مظاهر کفر و ظلم زبانه کشد. ما در ورقههای «تعلیمات اجتماعی» [١] به مسأله حبّ و بغضهای منطقی در مقابل حبّ و بغضهای عاطفی ان شاء اللَّه اشاره خواهیم کرد.

پس شهادت را اگر به مقیاس فردی بسنجیم باید موفقیت بشماریم و جشن بگیریم و شادی کنیم، ولی اگر به مقیاس اجتماعی درنظر بگیریم باید از یک نظر آن را شکست جامعه بدانیم، جامعهای منحط که خود سیدالشهداء فرمود:«وَ عَلَی الْاسْلامِ السَّلامُ اذْ قَدْ بُلِیتِ الْامَّةُ بِراعٍ مِثْلِ یزیدَ» [٢] و امثال این کلمات؛ و از نظر مصالح اجتماعی و تجدید و احیاء روح مبارزه و نبرد در راه حق البته ایجاد مکتب گریه و تأثر، مؤثرتر و مفیدتر است.

نظیر این بیان را ما در ذیل حدیث «الْعَدْلُ افْضَلُ امِ الْجودُ» در سخنرانی ١٩ رمضان ٨١ ایراد کردیم [٣] ٨. ایضاً عطف به نمره ٥: روز ولادت عیسی علیه السلام به عقیده مسیحیان ٢٥ دسامبر یعنی شش روز مانده به آخر سال مسیحی است. اولِ سال آنها اول ژانویه است. عید ولادت را «عید کریسمس» میگویند. در این روز پاپ طبق معمول پیامی به مردم جهان مبنی بر دعوت به صلح و محبت میفرستد و در خاتمه دعایی میکند. گاهی مینویسند پاپ از روی تخت طلا مردم را دعوت کرد به رسیدگی حال فقرا!!! در جشن کریسمس دو چیز نمودار است: یکی درخت کاج که مظهر و سمبل این جشن

[١]. [مطالب این ورقهها در سلسله یادداشتهای استاد شهید به چاپ خواهد رسید.][٢]. مقتل مقرم، ص ١٤٦.[٣]. [این سخنرانی در کتاب بیست گفتار، گفتار اول به چاپ رسیده است.]