حسین علیه السلام در خطابهاش فریاد میکشد:«فَمَنْ کانَ باذِلًا فینا مُهْجَتَهُ مُوَطِّناً عَلی لِقاءِ اللَّهِ نَفْسَهُ فَلْیرْحَلْ مَعَنا فَانّی راحِلٌ مُصْبِحاً انْ شاءَ اللَّهُ» [١] هرکس آماده است که خون دلش را در راه ما ببخشد، هرکس که تصمیم به لقاء پروردگار گرفته است، چنین کسی با ما کوچ کند (برگردد آن که در هوس کشور آمده است)، آن که از جان گذشته نیست با ما نیاید؛ قافله ما قافله ازجان گذشتگان است. در میان ازجان گذشتگان، عزیزترین عزیزان حسین بن علی علیه السلام هست. آیا اگر حسین بن علی علیه السلام عزیزانش را در مدینه میگذاشت، کسی متعرّض آنها میشد؟ ابداً. ولی اگر عزیزانش را به صحنه کربلا نمیآورد و خودش تنها به شهادت میرسید، آیا ارزشی را که امروز پیدا کرده است پیدا میکرد؟ ابداً. امام حسین علیه السلام کاری کرد که یک پاکباخته در راه خدا شود، یعنی عمل را به به منتهای اوج خود برساند. دیگر چیزی باقی نگذاشت که در راه خدا نداده باشد. عزیزانش هم افرادی نبودند که حسین علیه السلام آنها را به زور آورده باشد؛ هم عقیدهها، هم ایمانها و همفکرهای خودش بودند. اساساً حسین علیه السلام حاضر نبود فردی که کوچکترین نقطه ضعفی در وجودش هست همراهشان باشد و لهذا دو سه بار در بین راه غربال کرد. روز اولی که از مکه حرکت میکند، اعلام میکند که هرکس جانباز نیست نیاید. اما هنوز بعضی خیال میکنند که شاید امام حسین برود کوفه، خبری بشود، آنجا برو و بیایی باشد، آقاییای باشد، ما عقب نمانیم؛ همراه امام حرکت میکنند. عدهای از اعراب بادیه در بین راه به حسین بن علی علیه السلام ملحق شدند.

امام در بین راه خطبهای میخواند: ایهاالنّاس! هرکس که خیال میکند ما به مقامی نایل میشویم، به جایی میرسیم، بداند که چنین چیزی نیست، برگردد. برمیگردند.

آخرین غربال را در شب عاشورا کرد ولی در شب عاشورا کسی فاسد از آب درنیامد.

تنها صاحب ناسخ التواریخ این اشتباه تاریخی را کرده و نوشته است: وقتی امام حسین در شب عاشورا برای اصحاب خود صحبت کرد، عدهای از آنان از سیاهی شب استفاده کرده و رفتند. ولی این مطلب را هیچ تاریخی تأیید نمیکند. تنها اشتباه صاحب ناسخ است و غیر از او هیچ کس چنین اشتباهی نکرده است و قطعاً در شب عاشورا هیچ کدام از اصحاب اباعبداللَّه علیه السلام نرفتند و نشان دادند که در میان ما غشدار

[١]. اللهوف، ص ٢٦.