ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٢٤٣ - باب سى و ششم در نكوهش غرور و خودبينى

گريه و استغاثه است، چنان كه مذكور شد.

و ربّما حسبت انّك ناصح للخلق، و أنت تريدهم لنفسك ان يميلوا اليك‌

و بسا باشد كه تو نصيحت كنى مردم را و به اعتقاد خود كار خوب مى‌كرده باشى و در باطن، غرض تو جلب قلوب ايشان باشد، نه تخويف الهى.

محقّقين گفته‌اند كه: اگر واعظ از متابعت اقوال و افعال انبيا، محروم باشد و مقصود او از وعظ طلب شهرت و اظهار فضل خود باشد، سخن او در صورت و معنى، مؤثّر نيايد بلكه باطن مستمع را از كدورت غفلت او، آفت‌هاى عظيم رسد.

عزيزا، علماى حقيقى و مشايخ معنوى، چون قدم مبارك بر منبر وعظ نهند، جبّه و دستار عرض ندهند و هر طاعت كه اداى آن بر خلق مستحبّ است، بر خود سنّت دانند. چنان كه در شأن اهل كتاب آمد: أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ؟! (بقره- ٤٤) و اين امّت نيز در اين معنى داخلند. بعضى به صورت علما، به زرق و ريا، آستين افشان و دامن كشان، بر سر چوب پاره‌اى بر آيند و براى جرّ منفعت از طريق تلبيس، خود را مضحكه ابليس سازند، و بعضى در لباس فقر به جهل و تقليد، سجّاده بر دوش و از غايت غفلت، بى‌عقل و هوش. عزيز من، كاملى بايد كه ناقصان را وعظ گويد، بيدارى بايد كه خفتگان را بر انگيزد، ندانسته‌اى كه نابينا، راهبرى را نشايد، از بيماران طبيبى نيايد.