ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٧٥ - باب بيست و سوم در بيان سلامتى

مى‌فرمايد كه: دين را به سلامت داشتن، بسيار مشكل است و دين سالم بسيار كمياب و عزيز الوجود است در هر زمان. خصوص در اين زمان، يعنى: زمان خودش. و زمان مترجم، مى‌توان گفت كه: سلامت دين، مفقود است و دين سالم، معدوم.

و سبيل وجودها في احتمال جفاء الخلق و اذيّتهم، و الصّبر عند الرّزايا، و خفّة المؤن، و الفرار من اشياء يلزمك رعايتها، و القناعة بالاقلّ و الميسور

شروع كرده است به بيان كردن شرايط سلامت دين و اصول آن. مى‌فرمايد كه:

از جمله شروط دين، احتمال جفاى خلق است و گوارا كردن اذيّت و آزار ايشان به خود، كه هر چند آزار از ايشان به تو رسد، نفس نكشى و به خوب و بد، متعرّض ايشان نشوى.

يكى ديگر- صبر كردن است در مصائب و بلايا. مثل امراض بدنى و تنگى معاش. و هر چه از دوست به تو رسد، راضى باشى و لب به شكوه نگشائى و منافى شكرگزارى به خاطر نگذرانى.

سوم- تخفيف دادن مئونت است. يعنى: از مأكول و مشروب و منكوح و مركوب و ملبوس و غير اين‌ها، ميانه‌رو باشى. و به هر چه رو دهد به او بسازى و زياده، طلب نكنى.

چهارم- ترك تعارفات كردن، هر چند به حسب عرف، رعايتش لازم باشد. چرا كه رعايت آنها موجب تضييع عمر است و تهاون در شرع. و اين موجب خسران دين است، چنان كه به تجربه معلوم است.

پنجم- قناعت است و به هر چه ميسّر شود، به او ساختن و به قدر ضرورت، اكتفا نمودن. و فرق تخفيف مئونه و قناعت، ظاهر است، چرا كه قناعت، از لوازم تخفيف مئونه است.