ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٢٢ - باب پانزدهم در تعريف آداب ركوع

يحكى انّ الرّبيع بن خثيم، كان يسهر باللّيل الفجر في ركوع واحد، فاذا اصبح يزفر و قال: اه، سبق المخلصون و قطع بنا

نقل كرده‌اند كه: ربيع بن خثيم كه يكى از عبّاد ثمانيه است، به يك ركوع شب را به روز مى‌آورد و با وجود اين، به خود مى‌لرزيد و مى‌ناليد و مى‌گفت: آه و دريغ! كه پيش بردند كار را مخلصان، و من در مرتبه پست مانده‌ام.

و استوف ركوعك باستواء ظهرك، و انحطّ عن همّتك في القيام بخدمته إلّا بعونه‌

يعنى: مساوى دار پشت خود را در وقت ركوع، به نحوى كه اگر قطره آبى در ميان پشت تو واقع شود، به هيچ طرف ميل نكند، و به خاطر بگذران كه اين ركوع را، به مدد و يارى خداوند مى‌كنى، نه به قوّت و قدرت خود.

و فرّ بالقلب من وساوس الشّيطان و خدائعه و مكايده، فانّ اللَّه تعالى يرفع عباده بقدر تواضعهم له‌

يعنى: دور كن از دل خود وسوسه و فريب شيطان را، كه مبادا آن ديو لعين، وسوسه به خاطر تو رساند و به فريب او فخرى بهم رسانى. چرا كه مراتب بندگان نزد معبود، به قدر تواضع و فروتنى است. هر كه را عجز و انكسار بيشتر است، قدرش نزد او «عزّ اسمه»، بيشتر است.

و يديهم إلى اصول التّواضع و الخضوع و الخشوع، بقدر اطّلاع عظمته على سرائرهم‌

يعنى: راه بردن به خضوع و خشوع، به قدر راه بردن به عظمت و بزرگوارى خداوند عالم است. يعنى: هر چه راه به عظمت او بيشتر است، اعتراف به عجز و قصور زياده است. و اين نمى‌شود مگر به راه بردن به عجايب مخلوقات و غرايب مصنوعات حضرت عزّت «عزّ شأنه».