ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٨١ - باب هشتم در تعريف مسواك كردن

ظلمت، و غذاى اصليش مبدّل شد به غفلت و نسيان از پروردگار، تدبير عود او به صفت اولى و حالت اصلى، نيست مگر مصقل توبه و پاك كردن چرك غفلت به ريختن آب انابه و گريه، تا به لطف الهى رفته رفته، به حالت اولى و جوهر اصلى خود عود كند.

قال اللَّه تعالى: إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ‌ (بقره- ٢٢٢)

چنان كه خداوند عالم فرموده است كه: خداوند عالم دوست مى‌دارد پاكان را.

و قال النّبىّ صلّى اللَّه عليه و آله‌: عليكم بالسّواك ظاهر الاسنان، و اراد هذا المعنى‌

و حضرت ختمى پناه، عليه و آله صلاة الاله، مروى است كه مى‌فرموده: بر شما است كه مسواك كنيد ظاهر دندان را، و مراد آن حضرت، تطهير ظاهر است با تطهير باطن و تشبيه معقول است به محسوس.

و من اناخ تفكّره على باب عتبة العبرة، في استخراج مثل هذه الامثال في الاصل و الفرع، فتح اللَّه له عيون الحكمة و المزيد من فضله، و اللَّه لا يضيع اجر المحسنين‌

مى‌فرمايد كه: هر كه بخواباند، يعنى: فرود آرد فكر خود را بر آستانه در عبرت، و نظر كند در مخلوقات و خواهد كه استنباط كند، مثل اين مرموزات را در اصل و فرع، مى‌گشايد خداوند عالم از براى او، چشمه‌هاى حكمت و معرفت و عنايات بيرون از حدّ تقرير و بيان، به او كرامت مى‌فرمايد، و به يقين و تحقيق كه خداوند عالم، ضايع نمى‌گذارد مزد نيكوكاران را.