اهل مكّه يعنى: كه ما در معجزات پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله اكتفا به شقّ قمر نمى‌كنيم، بلكه مى‌نمائيم در نفس اهل مكّه و در آفاق ايشان و نواحى ايشان آيات و معجزات، تا روشن شود به ايشان كه رسول ما صلّى اللَّه عليه و آله حقّ است. بنا بر اين تفسير، ضمير «انّه» راجع به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله است.

دوم- آنكه مى‌نمائيم ما به مردمان حجج و دلايل توحيد و قدرت خود را، در آفاق عالم و اقطار آسمان، از شمس و قمر و نباتات و اشجار و بحار و جبال، و در نفسهاى ايشان از لطايف صنع و بدايع حكمت و حسن صورت و احكام خلقت به اعصاب و رباطات و عروق ظاهره و باطنه، تا ظاهر شود مر ايشان را، كه خالق آفاق و انفس، معبود به حقّ است و در الوهيّت يكتا است و در علم و قدرت و ساير صفات بى‌همتا، و بنا بر اين تفسير، ضمير مذكور راجع است به خداى تعالى.

سوم- مى‌نمائيم به ايشان دلايل خود را بر صحّت نبوّت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله در آفاق، يعنى: اقطار مكّه، به فتح قرى و حصون و قلاع و بلاد از براى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله، به نصرت و معاونت احبّاى اخيار كه كرّار غير فرّار بودند و بعد از آن، از براى جميع اهل اسلام، چون غالب شدن ايشان بر بلاد روم و يمن و فارس و شرق و غرب، و تسلّط ايشان بر جميع اكاسره و قياصره، و غالب شدن قليل ايشان بر كثير، و ضعفاى ايشان بر اقويا، و انتشار دعوت اسلام وصيت دولت دين محمّدى صلّى اللَّه عليه و آله، در اقطار معموره و ادانى و اقاصى نواحى، بر وجهى كه خارق عادت است و بيرون از دايره معهود است و اين فتح و نصرت آفاق و انفس، به جهت آن است كه تا ظاهر شود بر ساكنان مكّه و اقطار آن، كه قرآن حقّ است و از نزد خدائى است كه معبود مطلق است، چه ايشان به سبب غالبيّت و تسلّط آن حضرت بر مكّه و اقطار آن، بعد از آنكه هيچ ناصرى و معاونى نداشت، عارف شدند كه او «مؤيّد من عند اللَّه» است.

اى موجود في غيبتك و حضورك‌

اين تفسير جزء اخير آيه است، يعنى: خداى تعالى با همه موجود است و در همه جا حاضر است و حضور و غيبت چيزها نزد او مساوى است.