ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٣٦٠ - باب پنجاه و هشتم در باره تواضع

و لا يسلم الشّرف التّامّ الحقيقيّ إلّا بالتّواضع في ذات اللَّه تعالى.

شرح‌

قال الصّادق عليه السّلام‌: التّواضع اصل كلّ شرف نفيس و مرتبة رفيقة

حضرت امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد كه: تواضع و فروتنى، اصل و اساس هر شرف است، چرا كه هر گاه كسى ملازم فروتنى و افتادگى شد، به جميع مراتب شرف و كمالات نفس مى‌رسد و از استفاده و تعلّم از هر كه باشد و هر چه باشد و هر وقت كه باشد و هر جا كه باشد، ابا و امتناع نمى‌كند، و از رعونت نفس كه مانع وصول به كمالات است، خلاصى مى‌يابد. و تواضع، مرتبه‌اى بسيار بلند است در نزد حضرت بارى عزّ اسمه.

و لو كان للتّواضع لغة يفهمها الخلق، لنطق عن حقائق ما في مخفيّات العواقب‌

مى‌فرمايد كه: اگر بود تواضع را زبانى و لغتى كه خلق آن را مى‌فهميدند، هر آينه بيان مى‌كرد خلق را فوايد عظيم و منافع كثيره خود را كه مجمل آن فوايد و منافع، تحصيل رضاى خالق و خلايق است و استكمال نفس است به كمالات لايقه و علوم حقّه.

و التّواضع ما يكون في اللَّه و للَّه، و ما سواه فكبر

يعنى: تواضع آن است كه در راه خدا و از براى خدا باشد، و هر چه غير اين است. يعنى: از بابت سخريّه و استهزا است، آن كبر و عجب است.

و من تواضع للَّه شرّفه اللَّه على كثير من عباده‌

يعنى: هر كه تواضع و فروتنى كرد، از براى خداوند عالم، بزرگ مى‌كند او را خداى تعالى، بر بسيارى از بندگان خود. و در نزد مردم عزيز و بزرگ مى‌شود.

و لأهل التّواضع سيماء يعرفها اهل السّماء من الملائكة، و اهل الارض من العارفين.