روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٩ - ترجمه

غفلت باشد [١]و تغافل از نظر و تفكّر در آيات و بيّنات و اعلام معجزات و ادلّۀ موصله به معرفت آنچه معرفت او واجب بود.و هذا من عمى القلب لأنّ الجاهل الغافل يسمّى اعمى القلب.امّا«عمى»دوم در وجهى بيان كرديم كه ضلال [٢]است از طريق بهشت و ثواب.و در [٣]وجهى بگفتيم كه كنايت است از يأس و فوت نظر [٤]و در وجهى كه مراد او«عمى»بصر است و آفت چشم على سبيل العقوبة و به‌هيچ‌وجه نشايد كه«عمى»دوم كنايت باشد از جهل و كوردلى.براى آن‌كه معارف اهل آخرت ضرورى باشد.چنان كه بيان كرده‌اند در كتب اصول.اختلاف [٥]قرّاء در اين آيت:بدان كه قرّاء خلاف كردند در تفخيم و اماله اعمى فى الموضعين،ابن كثير و نافع و ابن عامر،به فتح ميم خواندند در هر دو جاى [٦]و حمزه و كسائى و عاصم فى روايت ابى بكر به كسر«ميم»خواندند.فى الموضعين،و به روايت حفص،هر دو به فتح آمد [٧]از عاصم،امّا ابو عمرو اوّل را اماله كرد و دوم مفتوح خواند [٨]،و هر گروهى را حجّتى هست در قرائت،امّا آنان كه اماله نكردند [٩]كه بسيارى از عرب آنند [١٠]كه اماله نكنند و تفخيم اصل است و الامالة طرأت عليه لعلّة،امّا حجّت آنان كه اماله كردند آن است تا بدانند كه اين الفى است كه منقلب گردد با«يا»،أ لا ترى الى قوله:عميت عينه،و جمع الأعمى عمى و عميان [١١].و امّا ابو عمرو براى آن اماله نكرد دوم را كه او [١٢]اعمى دوم را افعل تفضيل گفت لقوله: وَ أَضَلُّ سَبِيلاً ،و چون چنين باشد اماله نكنند كه اماله در اواخر [١٣]كلمات باشد بيشتر،و اين جا مصدرى [١٤]مضمر است،من قوله [١٥]: فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمىٰ ،منه فى الدّنيا او اعمى من غيره،و مثله:

يَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفىٰ [١٦] ،يعنى اخفى من السّرّ.و افعل تفضيل را من كذا به دنبال باشد.

از اين وجه را ابو عمرو اماله نكرد دوم را.اگر گويند از اين دو لفظ هيچ [١٧]افعل تفضيل