روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨٩ - ترجمه

كرده باشند،چه ثواب خداى به هر حال [١]بهتر و بيشتر از عمل ماست.

مَنْ عَمِلَ صٰالِحاً ،آنگه گفت:هركس كه او عمل صالح كند و كار نيكو از مردان و زنان، وَ هُوَ مُؤْمِنٌ ،«واو»حال است [٢]،و او مؤمن باشد،ما او را زنده داريم زندگانيى خوش.

مفسّران خلاف كردند در اين حيات طيّبة:سعيد جبير و عطا و ضحّاك گفتند:

مراد روزى حلال است براى آن‌كه مرد عاجلا دراحت [٣]بود و آجلا از تبعه ايمن [٤]بود.

و اين روايت ابو مالك و ابو الرّبيع [٥]است[١٠٢-پ]از عبد اللّه عبّاس.

حسن بصرى گفت و زيد بن وهب بن منبّه:مراد قناعت است.اين روايت عكرمه است از عبد اللّه عبّاس.

مقاتل بن حيّان [٦]گفت:العيش فى طاعة اللّه،زندگانى در طاعت خداى.

ضحّاك گفت:هركه او ايمان دارد و عمل صالح كند اگر درويش باشد اگر توانگر [٧]،زندگانى او خوش بود[و هركه او تارك باشد عمل صالح را و ذكر خداى را،زندگانى او ناخوش بود] [٨]ابو روق [٩]گفت:مراد حلاوت طاعت است.والبى گفت از عبد اللّه عبّاس:سعادت است.مجاهد و قتاده و ابن زيد و حسن گفتند:مراد حيات بهشت است كه زندگانى الّا در بهشت خوش نباشد. وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ[أَجْرَهُمْ] [١٠]بِأَحْسَنِ مٰا كٰانُوا يَعْمَلُونَ ،ما جزاى طاعت ايشان و مزد [١١]ثواب ايشان بدهيم نيكوتر آن‌كه [١٢]كرده باشند.ابو صالح گفت:سبب نزول آيت آن بود كه جماعتى از جهودان و ترسايان و بت‌پرستان بنشستند و هركس گفت ما بهتريم و فاضل‌تر [١٣]، خداى تعالى اين آيت فرستاد: مَنْ عَمِلَ صٰالِحاً .