روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣٨ - ترجمه
به پايدار نماز به زوال آفتاب [١]تا به تاريكى شب كه نماز بامداد حاضر آيند به او [٢]فريشتگان و روز.
و از شب بيدار شو [٣]سنّتى تو را باشد كه برساند تو را خداى تو به جاى پسنديده.
بگو بار خدايا در بر [٤]مرا به جاى راستى و بيرون آر مرا بيرون آوردن راستى،كن مرا از نزديك تو حجّتى يارىدهنده.
بگو:آمد حق و باطل شد باطل،كه باطل هميشه باطل بوده است [٥].
فروفرستيم از قرآن آنچه او شفا باشد و رحمتى مؤمنان را،و نيفزايد كافران را الّا زيانكارى.
قوله تعالى: وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ -الآيه،[ان] [٦]،به معنى«ما»ى نفى است و«من»، زيادت است براى تأكيد نفى،و نيست هيچ شهرى.و اشتقاق«قرية»من قريت الماء فى الحوض باشد،اذا جمعته،براى آنكه مردم در او مجتمع باشند. إِلاّٰ نَحْنُ مُهْلِكُوهٰا ،«ان»چون به معنى«ما»ى نفى باشد در بيشتر احوال،الّا از پس او آيد، الّا،و ما آن را هلاك كنيم بيشتر [٧]از روز قيامت،يا عذاب كنيم آن را عذابى سخت به كفر و معصيت اهلش.بعضى گفتند:مراد شهرهاى كافران است،و بهرى گفتند:
اين در آخر زمان باشد.
و در اين معنى،خبرى دگر روايت كردند از اميرالمؤمنين [٨]-عليه السّلام-از
[١] .قم:كشتن آفتاب.
[٢] .آج،لب:حاضرانند بر او،آط:حاضرانند به او،آب:حاضر آيند در او.
[٣] .لب:در شب بيدار باش،قم+بدو.
[٤] .قم:در آر.
[٥] .قم،مل:باطل شده.
[٦] .اساس:ندارد،از قم افزوده شد.
[٧] .آط،آب،آج،لب:پيش.
[٨] .همۀ نسخه بدلها+على.