روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٤ - ترجمه
عليه السّلام عام الحديبيّة [١]ديد كه او در مسجد الحرام شده است با صحابه،و بهرى [٢]صحابه سر [٣]تراشيدهاند و بهرى تقصير كرده [٤].رسول-عليه السّلام-آن خواب با صحابه بگفت و آهنگ مكّه كرد.مشركان بيامدند،و رسول را منع كردند.او از راه برگشت، برگشتن رسول جماعتى را فتنه شد.سالى [٥]ديگر برفت و مكّه بگشاد و در مكّه [٦]رفت.خداى تعالى آيت فرستاد. لَقَدْ صَدَقَ اللّٰهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيٰا بِالْحَقِّ [٧]-الآيه.در [٨]خبر مىآيد كه:چون رسول-عليه السّلام-اميرالمؤمنين على را به طايف فرستاد،او برفت.چون بازآمد،رسول استقبال كرد.و چون او را بديد در كنار گرفت او را،و دست او گرفت و او را با كنارى [٩]برد تنها و با او سرّى [١٠]دراز گفت.يكى از جملۀ قوم گفت:ينتجيه من دوننا:با او سرّ مىگويد بىما.رسول را بگفتند،گفت:ما انتجيته [١١]بل اللّه انتجاه [١٢]،من با او سرّ نگفتم،خداى با او سر گفت.گفت:اين همچنان است كه گفتى: لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ آمِنِينَ... [١٣]،شما در مسجد الحرام شوى آمِنِينَ [١٤]،حلق كرده و تقصير كرده.گفت:من نگفتم كه امسال در مسجد الحرام شوى،گفتم:من در خواب ديدم و خواب من درست باشد،اگر امسال نبود،سال [١٥]ديگر باشد.
و از صادق و باقر-عليهما السّلام-روايت كردند كه:اين خواب آن بود كه رسول -عليه السّلام-در خواب ديد كه جماعتى بوزنگان بر منبر او مىشدندى و فرود [١٦]مىآمدندى،او دلتنگ شد.جبريل آمد و او را خبر داد كه بنى اميّه بر منبر او تغلّب كنند.
سهل بن سعد السّاعدىّ [١٧]گفت:تا رسول-عليه السّلام-اين خواب ديد،هيچكس
[١] .آط،آج،لب:الحديبة.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:بعضى.
[٣] .مل:موى.
[٤] .همۀ نسخه بدلها بجز قم و مل:كردهاند.
[٥] .قم:سال.
[٦] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم و مل+را.
[٧] .سورۀ فتح(٤٨)آيۀ ٢٧.
[٨] .مل+آيت.
[٩] .آط،آج،لب:با كناره،آب،آز:با كنارهاى،مل:بر كنارهاى.
[١٠] .آب،آز:سرّ.
[١٢] [١١] .همۀ نسخه بدلها بجز قم:انتجيه.
[١٣] .سورۀ فتح(٤٨)آيۀ ٢٧.
[١٤] .قم،مل:امن،آط،آب،آز،آج،لب:ايمن.
[١٥] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم و مل:سالى.
[١٦] .مل:فرو.
[١٧] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم و مل:الصّاعدى.