روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧٦ - ترجمه
و الظعينة،الزّوج [١]،و بذلك سميت المرأة فى الهودج ظعينة و جمعها ظعاين. وَ مِنْ أَصْوٰافِهٰا [٢]،أى [٣]جعل لكم من اصوافها. وَ أَوْبٰارِهٰا وَ أَشْعٰارِهٰا أَثٰاثاً ،«صوف» گوسپند را باشد،و شعر،بز را،و وبر،شتر را،و«اثاث»متاع خانه باشد و اين جا مراد گليم و زيلو [٤]و نمد است و آنچه از اين مويها كنند و بافند.خليل گفت:اصل او از كثرت است[٩٩-پ]و اجتماع بعضى با بعضى،من قولهم:شعر اثيث،اى كثير و اثّ شعره يأثّ أثّا اذا كثر [٥]و التفّ [٦]،قال امرؤ القيس:
أثيث كقنو النّخلة المتعثكل
و قال الشّاعر فى الاثاث [٧]:
اهاجتك [٨]الظّعائن يوم بانوا [٩]
بذى الرّئى [١٠]الجميل من الأثاث
وَ مَتٰاعاً
،و آلتى كه به آن تمتّع كنى، إِلىٰ حِينٍ ،تا به روزگار [١١]يعنى ايّام حيات تا به وقت وفات،و گفتهاند تا آنگه كه كهن شود و از كار بيفتد.
وَ اللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِمّٰا خَلَقَ ظِلاٰلاً ،آنگه نوعى ديگر [١٢]نعمت ياد داد و گفت:
خداى تعالى كرد براى شما از آنچه آفريده است سايهها[تا شما را به آن استراحت باشد از گرماى آفتاب از سايۀ درختان و سقفها و ديوارها [١٣]] [١٤]وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبٰالِ أَكْنٰاناً ،و شما را از كوه غارها ساخت كه شما را بازپوشد و آسايش بود از سرما و گرما،واحدها«كنّ»و هو ما واراك [١٥]. وَ جَعَلَ لَكُمْ سَرٰابِيلَ ،واحدها سربال،و كرد شما را پيراهنها [١٦]كه شما را وقايت كند و بازپايد از گرما از انواع ملابس از پنبه
[١] .همۀ نسخه بدلها:الهودج.
[٢] .اساس:اوصافها،كه با توجه به ضبط قرآن مجيد،تصحيح شد.
[٣] .همۀ نسخه بدلها+و.
[٤] .زيلوا/زيلو.
[٥] .قم،آط،آز،آج،لب:اكثر.
[٦] .قم،آط،آب:و التفت.
[٧] .اساس:الآيات،به قياس نسخۀ قم و اتّفاق نسخهها تصحيح شد.
[٨] .اساس:اناجيك،به قياس نسخۀ آط،تصحيح شد.
[٩] .اساس:يأتى،به قياس نسخۀ قم و اتّفاق نسخهها تصحيح شد.
[١٠] .اساس:و ايدى الّذى،به قياس نسخۀ قم،تصحيح شد چاپ شعرانى:بذى الزّىّ.
[١١] .همۀ نسخه بدلها:به روزگارى.
[١٢] .همۀ نسخه بدلها بجز قم:دگر.
[١٣] .آط،آج،لب:سقفهاى ديوارها.
[١٤] .اساس افتادگى دارد،از قم آورده شد.
[١٥] .آط،آز،آب،آج:وراءك.
[١٦] .آط،آز،آج:پيرهنها.