روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧٨ - ترجمه

لعلّكم تسلمون بفتح التّاء و اللام،من السّلامة،تا مگر شما سلامت يابى از آفت سرما و گرما [١]و آفت كالزار [٢].و اين از روى معنى نكوست جز كه از [٣]شواذّ قرآن است.

فَإِنْ تَوَلَّوْا ،آنگه گفت:اگر اينان روى برگردانند از تو از فرمان تو عدول كنند و اعراض نمايند. فَإِنَّمٰا عَلَيْكَ الْبَلاٰغُ الْمُبِينُ ،بر تو هيچ تاوان نيست انّما بر تو بلاغ و بيان است،بر تو آن است كه برسانى و بيان كنى ازآن‌پس آنچه ايشان كنند از كفر و نافرمانى،وبال آن بر ايشان است آنگه ايشان را وصف كرد،گفت: يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهٰا ،ايشان نعمت خداى مى‌شناسند [٤]،و ليكن جحود و انكار مى‌كنند.سدّى گفت:مراد به نعمت اين جايگه [٥]رسول است-صلّى اللّه عليه و على آله [٦].مجاهد گفت مراد اين نعمتهاست كه در اين سورت برشمرده است.ايشان گفتند:اين خود ما راست بهرى موروث و بهرى مكتسب.كلبى گفت ايشان گفتند چون رسول-عليه السلام-اين نعمتها بر ايشان شمرد كه اين از خداى است ايشان گفتند:از خداى است و لكن به شفاعت خدايان ما[١٠٠-ر].عون عبد اللّه [٧]گفت:

اين آن است كه يكى از ما گويد:لو لا فلان،اگر نه فلان بودى [٨]،اضافت نعمت خداى با ديگران كنند. وَ أَكْثَرُهُمُ الْكٰافِرُونَ [٩]،و بيشترينۀ ايشان كافراند [١٠].

وَ يَوْمَ نَبْعَثُ ،آنگه بر سبيل تهديد و وعيد گفت رسول را [١١]و مراد امّت [١٢]:ياد كن اى محمّد آن روز كه ما برانگيزيم از هر امّتى و قرنى گواهى،يعنى پيغامبرانشان.

را.مراد روز قيامت است،نظيره: فَكَيْفَ إِذٰا جِئْنٰا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ [١٣]،-الآية.

ثُمَّ لاٰ يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا ،آنگه دستورى ندهند كافران را در آن‌كه عذرى خواهند يا