تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٦ - دروغگويان و شاعران

منبع انديشه‌هاى ايشان هوا و هوسهايى است كه آنها را مى‌پرستند، و انحراف و فساد ايشان به وسيله آنها تلقين مى‌شود، و شياطين به آنان تلقين مى‌كنند از آن روى كه اوليا و دوستان ايشان‌اند.

در حديثى مأثور از امام باقر (ع) آمده است

«روز و شبى نيست مگر آن كه همه جنّيان و شيطانها به ديدار پيشوايان گمراهى مى‌شتابند، و به شمار ايشان فرشتگانى از امام و پيشواى هدايت ديدار مى‌كنند». [٤٥] و با وجود مقدارى سخن راست در گفته‌هاى ايشان، صفت كلى در گفتار ايشان دروغ بودن است.

و به همين جهت از طبيعت آنان با دو امر آگاهى پيدا مى‌كنيم

يكى: اين كه حقايق را قلب و دگرگون مى‌سازند.

و ديگرى: اين كه مرتكب اثم و گناه مى‌شوند.

/ ١٣٦ [٢٢٤] و گروه گمراه دوم شاعرانند كه خيال و تصورهاى خويش را همچون وحى در نظر مى‌گيرند و ديگران را به پذيرفتن آن برمى‌انگيزند.

و پروردگار ما درباره ايشان گفته است

«وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ‌- و شاعران آن كسانند كه گمراهان از ايشان پيروى مى‌كنند.» شايد ناميدن اين گروه به نام شاعران از آن روى بوده باشد كه

اولا: در آن زمان، و بيشترين ايشان در زمانهاى پس از آن، از همين گروه گمراه بوده‌اند.

ثانيا: بدان جهت كه شعر متّكى بر خيال و تصوّر است.

به حق بايد گفت كه مراد از شعرا در اين آيه اختصاص به كسى ندارد كه شعر مى‌سرايد، بلكه همه كسانى را شامل مى‌شود كه از خيال خود پيروى مى‌كنند و