تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٥ - دروغگويان و شاعران

شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِ‌- و بدين گونه براى هر پيامبرى دشمنى از شيطانهاى بشرى و جنّ قرار داده‌ايم». [٤١] در آيه كريمه ديگرى چنين آمده است: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ‌- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، همگى به صلح و سلم درآييد و از گامهاى شيطان پيروى مكنيد». [٤٢] و خداى تعالى گفت: «وَ إِذا خَلَوْا إِلى‌ شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ‌- و چون با شيطانهاى خود خلوت مى‌كردند، مى‌گفتند كه: ما با شماييم و (در واقع آنان را) مسخره مى‌كرديم». [٤٣] [٢٢٢] «تَنَزَّلُ عَلى‌ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ‌- بر هر دروغگوى گناهكار فرود آمد.» علّامه طبرى گفته است: أفّاك به معنى بسيار دروغگو است، و معنى اصلى افك قلب و دگرگون كردن است، و افّاك كسى است كه خبر را از صورت اصلى آن به صورت ديگر قلّابى درمى‌آورد، و راست بودن آن را به دروغ تبديل مى‌كند، و أثيم به معنى كسى است كه مرتكب كار زشت مى‌شود. [٤٤]/ ١٣٥ [٢٢٣] «يُلْقُونَ السَّمْعَ‌- كه افكار شنيده شده را (در قلب دروغگويان) مى‌افكنند.» «وَ أَكْثَرُهُمْ كاذِبُونَ‌- و بيشتر ايشان دروغ مى‌گويند.» چنان معلوم مى‌شود كه أفاكان پيشوايان كفر و رهبران گمراهيند، و در معرض خشم خدا قرار دارند، و از آن كسانند كه از خدا طلب مى‌كنيم تا ما را از جمله آنان قرار ندهد، و آن گمراهان‌اند كه عدل و داد را توصيف مى‌كنند ولى خود چنان نمى‌كنند، و در نتيجه در اردوگاه مستكبران جاى دارند.