تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٢ - و آنان وارثان بودند

بيرون رانديم.» او چنان مى‌پنداشت كه همه ضروريات تمدن را از كشاورزى متكى بر چشمه‌ها در اختيار دارد كه سبب دور ماندن آن از خطرهاى احتمالى است، و چنان كه معروف است تمدن آن فرعون تمدنى مبتنى بر كشاورزى بود و نسبت به زمان خود جنبه پيشرفتگى داشت، و فرعون فراوان به آن مى‌باليد و آن را دليلى بر سلامت روش خود مى‌شمرد.

[٥٨] «وَ كُنُوزٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ‌- و گنجينه‌ها و جايگاهى گرامى.» وجود ذخيره‌هاى مالى همچون ارزهاى خارجى سخت در دسترس امروز، و گنجهاى قديمى، نشانه‌اى از نشانه‌هاى پيشرفت تمدنى به شمار مى‌آيد، به همان گونه كه خانه‌هاى داراى امنيتى كه به اهل آنها احترام گذاشته مى‌شود و در آنها مورد تكريم قرار مى‌گيرند، يكى/ ٥٥ ديگر از نشانه‌هاى چنين تمدنى است كه فرعون به آن افتخار مى‌كرده است.

شايد تعبير به «أخرجناهم» تهديدى ضمنى براى سپاهيان بوده باشد كه اگر از فرمانهاى داده شده اطاعت نكنند، آنان نيز اين گونه داراييها را از كف خواهند داد.

چنان مى‌نمايد كه باغها و چشمه‌سارها منعكس كننده فراهم بودن ضروريات زندگى است، در صورتى كه گنجها و مقام گرامى داشتن از آن پيشرفت حكايت مى‌كند كه سبب ايجاد امنيت اقتصادى و سياسى است.

[٥٩] رسالتهاى خدا مخالف با پيشرفت مدنى و فرهنگى نيست، بلكه با ستمى معارضه دارد كه به نام آن به مردمان مى‌رسد، و پيشرفت تمدنى ثابت و مستقر حقى براى اهل حق است، بدان سبب كه خود آنان آن را وضع كرده‌اند و طاغيان از ايشان دزديده‌اند، پس خدا آن را به ايشان بازمى‌گرداند. خداوند متعال بدين گونه ما را آگاه ساخته و گفته است

«كَذلِكَ‌- بدين گونه.» فرعون بدين گونه به قوم خود سخن گفت، و به آنچه مالك آن است باليد،