تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٠ - شرح آيات

بازپسين را.» چون بدانيم كه آفريدگان نبودند و سپس وجود پيدا كردند، و اين كه چنين حركتى به صورت غيبى انجام مى‌گيرد (يعنى نيرويى خارجى در جهان دخالت مى‌كند)، به اين حقيقت معرفت پيدا مى‌كنيم كه خدا آنان را آفريده است، و نيز اين كه خدا بر آن توانايى دارد كه پس از ميراندن آفريده‌اى بار ديگر آن را به زندگى بازگرداند، و در آن هنگام به اين ايمان مى‌آوريم كه

«إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ- خدا بر هر چيز توانا است.» بدان سبب كه او زندگى را با آفرينشى پس از آفرينش ديگر، و پديد آوردنى در پى پديد آوردن ديگر، مى‌گرداند و تغيير مى‌دهد.

[٢١] «يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ يَرْحَمُ مَنْ يَشاءُ- هر كس را كه خواهد عذاب مى‌دهد، و هر كس را كه خواهد مى‌بخشد و مى‌آمرزد.» بدان سبب كه او مالك متصرف است و هيچ كس نمى‌تواند نسبت به مالكيت او اعتراض كند، پس او كسى است كه مى‌آفريند و زندگى مى‌بخشد و هستى مى‌دهد و به موجودات روزى مى‌رساند، و اگر عذاب كند به عدل و داد خود مى‌كند، و اگر ببخشد نتيجه‌اى از عفو و چشمپوشى او است.

«وَ إِلَيْهِ تُقْلَبُونَ‌- و به سوى او بازگردانده خواهيد شد،» و جاى بازگشت به سوى او است.

[٢٢] «وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ- و شما كسانى نيستيد كه بتوانيد در زمين و آسمان (براى خدا) ناتوانى ايجاد كنيد.»/ ٤٣٦ پس آرزوى فرار از كيفر را، بدان گونه كه گناهكار آرزوى فرار مى‌كند، از سرهاى خود دور كنيد؛ و چون آدمى از آغاز بداند كه گريز از عقوبت و مجازات غير ممكن است، ناگزير از آنچه سبب رسيدن به اين عقوبت مى‌شود خوددارى خواهد كرد.

«وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ- و جز خدا سرور و دوست و ياورى نداريد.»