تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٢٣ - شرح آيات

حكم و فرمانى كه به حرمت و احترام خانه خودش صادر كرده است، و بنا بر اين اگر به ديگر احكام خدا گردن نهند، بركات بر ايشان نازل خواهد شد و نه از طريق ارزشهاى فاسدى كه خود تصور مى‌كنند، و بنا بر اين ايمان آوردن به خدا و فرستاده‌اش اين نعمت را افزايش مى‌دهد و آن را حفظ مى‌كند.

ثانيا: نعمت گاه سبب بدبختى و نقمتى براى صاحب آن مى‌شود، و اين در آن هنگام است كه صاحب آن را فريب دهد و او را به غرور دعوت كند، پس چه بسيار شهرهايى كه مردمان آنها در درجات نعمت مادّى چندان پيش رفتند كه بر اثر آن گرفتار طغيان در معيشت شدند و به سبب كفر اهل آن خداوند متعال آن شهرها را از بن ويران كرد، و اين پس از آن بود كه حجت را بر ايشان با ارسال رسولان و پيامبران تمام كرد، و در آن جا كه قرآن به عاقبت شوم آن شهرها و قريه‌ها اشاره مى‌كند، مقصود از آن بيم دادن به اهل مكه است.

ثالثا: اگر از راه جدل چنان فرض كنيم كه آنها از جانب خدا نبود، بايد در نظر داشته باشيم كه دعوت قرآن از مردم مكه تنها به خاطر رسيدن ايشان به نعمت مادى صورت نگرفته، بلكه از لحاظ نعمتهاى سراى ديگر نيز بود كه از شمار بيرون است،/ ٣٤٦ پس اگر اين نعمت محدود را به سبب ايمان آوردنشان به رسالت از دست بدهند، خداوند متعال در جهان آخرت با چيزى بسيار برتر و بالاتر از آن به ايشان عوض خواهد داد، تا چه رسد به اين كه ايمان آوردن به رسالت سبب افزايش نعمت در دنيا و رسيدن به پاداش در آخرت مى‌شود.

اين درس اجمالا قلب را از چرك دوستى دنيا كه مانع ايمان آوردن به رسالت است پاك مى‌كند، و اين همه از طريق بيان خطاى ايستار اهل مكه دستگير ما مى‌شود كه به خاطر ترس از دست دادن مصلحتها و نعمتهاى زود گذر اين جهانى به ايمان رو نياوردند، و در برابر آن مقاومت نشان دادند.

شرح آيات

[٥٧] بنا بر بعضى از نظريه‌ها، تمدن مايه ايجاد ترس است، بدان سبب كه‌