تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٢ - شرح آيات

هنگامى كه بر كشتن صالح يك سخن شدند، و شايد اين دليل بر آن بوده است كه دين را نيز وسيله‌اى براى تجاوز و تعدى و تبهكارى خويش قرار داده بودند.

/ ٢٠٦ «لَنُبَيِّتَنَّهُ وَ أَهْلَهُ‌- بر او شبيخون زنند و او و كسانش را به قتل رسانند.» «ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِ ما شَهِدْنا مَهْلِكَ أَهْلِهِ وَ إِنَّا لَصادِقُونَ‌- پس به ولىّ خون او خواهيم گفت كه ما شاهد هلاك شدن خاندان او نبوده‌ايم و راست مى‌گوييم.» [٥٠] «وَ مَكَرُوا مَكْراً وَ مَكَرْنا مَكْراً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ‌- و به مكر و نيرنگ پرداختند، و ما مكر كرديم و آنان از آن آگاه نشدند.» و در آن هنگام كه براى عملى كردن نيرنگ خود برنامه‌ريزى مى‌كردند، خداوند سبحانه و تعالى براى ايشان تدبيرى كرد، چه خدا مى‌داند كه در نفس آدمى چه مى‌گذرد، ولى آدمى از آنچه در نفس خدا است آگاهى ندارد، و ناگزير بايد در مقابل پروردگار خويش خاضع و خاشع باشد.

[٥١] «فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ مَكْرِهِمْ‌- پس بنگر كه عاقبت مكر و نيرنگ ايشان چگونه بوده است.» كارشان به پايان رسيد و از فرصت بهره‌اى نبردند.

«أَنَّا دَمَّرْناهُمْ وَ قَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ‌- همه آنان و قومشان را سرنگون و هلاك كرديم.» چرا چنين شد و به چه سبب قوم ايشان مستحق عذاب شدند؟

پاسخ: بدان جهت كه به كفر خرسندى نشان داند و خاموش ماندند، و بر ضد آن به اتّحاد و انقلاب نپرداختند، و به همين سبب هنگامى كه عذاب رسيد همه آنان را نيز فرا گرفت، و خداوند متعال گفته است كه: «وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ‌- و از فتنه و آزمايشى پرهيز كنيد و بترسيد كه تنها بهره خاص ستمگران شما نيست، و بدانيد كه عذاب و عقاب خدا