تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨١ - شرح آيات

متعال «فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ‌- پس بر خدا توكل كن» بهره‌مند شود، و سليمان (ع) داراى ملك و قدرت بود و رعاياى وى از او فرمانبردارى مى‌كردند، و در ارتش او كسانى بودند كه تختى همچون تخت بلقيس را جابه‌جا كنند و آن را از سرزمين دورى همچون سبأ- در يك طرفة العين- به نزد او آورند، ولى اساس حقيقى و واقعى ملك و پادشاهى وى همه اينها نبود، بلكه نيروى حقيقى كه بر آن تكيه داشت امداد/ ١٩٤ غيبى بود كه از جانب خدا مى‌رسيد، و خداوند متعال گفته است: «وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ‌- و اگر بخواهند با تو نيرنگ كنند، خدا براى تو بسنده است و او كسى است كه با يارى خود تو را تأييد كرد و با مؤمنان»، [١٤] و چنان كه در اين آيه ملاحظه مى‌شود، خداوند نصرت و يارى خويش را بر مدد و معاونت مؤمنان مقدم داشته است، بدان سبب كه اولى مهمتر است.

ما هر گاه به كارى آغاز مى‌كنيم، از نام خداوند رحمان و رحيم مدد مى‌جوييم، و سليمان نيز به نوبه خود از قدرت و نيروى خدا- در آن هنگام كه براى بلقيس نامه روانه كرد- طلب يارى كرد، و خدا گفت: «إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌- اين نامه از سليمان است و به نام خداوند بخشاينده مهربان آغاز شده است»، و نيز نوح را مى‌بينيم كه به يارانش چنين خطاب مى‌كند: «ارْكَبُوا فِيها بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها- بر آن (كشتى) سوار شويد كه روان شدن و لنگر انداختن آن به نام خدا است»، [١٥] زيرا كه هر چيز به نام خدا صورت اتمام پيدا مى‌كند، و اگر نام خدا نبود، آصف بن برخيا نمى‌توانست عرش بلقيس را در يك لحظه از يمن به سرزمين فلسطين انتقال دهد.

«فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ- پس چون آن (تخت) را قرار گرفته در نزد خود ديد، گفت كه: اين از فضل‌