بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٣٣ - امر سوم خصائص وجوب غيرى

و من هنا استشكلوا في وجوب المقدّمة قبل زمان ذيّها في المقدّمات المفوّتة كوجوب الغسل- مثلا- قبل الفجر لادراك الصّوم على طهارة حين طلوع الفجر، فعدم تحصيل الغسل قبل الفجر يكون مفوتا للواجب في وقته، و لهذا سمّيت مقدّمة مفوتة باعتبار انّ تركها قبل الوقت يكون مفوتا للواجب في وقته فقالوا بوجوبها قبل الوقت مع انّ الصّوم لا يجب قبل وقته فكيف تفرض فعليّة وجوب مقدّمته؟

و سيأتي ان شاء اللّه تعالى حلّ هذا الاشكال في بحث المقدّمات المفوتة.

ترجمه: ٣- وجوب غيرى صرفا توصّلى است يعنى در حقيقت آن عباديّت نبوده و فى نفسه اقتضاء عبادى بودن مقدّمه را ندارد زيرا در آن قصد امتثال بنحو استقلال تحقّق نيافته چنانچه در خاصيّت اوّل گفتيم اطاعت استقلالى در آن نمى‌باشد بلكه غرض از اتيان آن صرفا توصّل و رسيدن به ذو المقدّمه و اطاعت امر متعلّق بآن مى‌باشد پس منظور از امتثال مقدّمه اطاعت امرى است كه به ذو المقدّمه تعلّق گرفته است و بخاطر همين حضرات در عباديّت برخى از مقدّمات مانند طهارات سه‌گانه اشكال كرده‌اند و انشاء اللّه حلّ اين اشكال عنقريب خواهد آمد.

٤- وجوب غيرى از حيث اطلاق و اشتراط و فعليّت و قوّه تابع وجوب ذو المقدّمه است چه آنكه مقتضاى تبعيّت در آن همين است و معناى آن اينستكه آنچه در وجوب ذو المقدّمه شرط است در وجوب مقدّمه نيز ملاحظه گرديده و آنچه در وجوب ذو المقدّمه شرط نشده در وجوب مقدّمه نيز دخالتى ندارد چنانچه بايد پذيرفت هروقت وجوب ذو المقدّمه تحقّق يابد با آن وجوب مقدّمه نيز متحقّق مى‌شود و بخاطر همين معنا است كه گفته شده:

تحقّق وجوب فعلى براى مقدّمه پيش از تحقّق وجوب براى ذو المقدّمه غير ممكنست زيرا حصول تابع قبل از تحقّق متبوع مستحيل است يا حصول معلول قبل از وجود علّتش غير ممكنست.

البتّه اين تعليل مبتنى است بر اينكه وجوب مقدّمه معلول وجوب ذو المقدّمه باشد.

و بر همين اساس اصوليّون پيش از زمان ذو المقدّمه در وجوب مقدّمات مفوّته‌