بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٧٦ - باب اول مستقلات عقليه

بيان مراد

قوله: انّه بعد فرض القول الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: هل للمكلّف ان يأخذ به: ضمير در « به » به بيان شارع راجع است.

قوله: او ليس له ذلك: ضمير در « له » به عقل راجع بوده و مشار اليه « ذلك » اخذ به بيان شارع است.

قوله: امّا مطلقا: يعنى در تمام موارد.

و هى ايضا ليست الخ: ضمير « هى » به هذه المسئلة راجع است.

متن: ٣- انّه بعد فرض انّ للافعال حسنا و قبحا و انّ العقل يدرك الحسن و القبح، يصحّ ان ننتقل الى التّساؤل: عمّا اذا كان العقل يحكم ايضا بالملازمة بين حكمه و حكم الشّرع، بمعنى انّ العقل اذا حكم بحسن شي‌ء او قبحه هل يلزم عنده عقلا ان يحكم الشّارع على طبق حكمه.

و هذه هي المسألة الاصوليّة المعبّر عنها بمسألة الملازمة الّتي وقع فيها النّزاع فانكر الملازمة جملة من الاخباريّين و بعض الاصوليّين كصاحب الفصول.

ترجمه:

امر سوّم‌

پس از آنكه فرض نموديم افعال داراى حسن و قبح ذاتى بوده و عقل نيز مى‌تواند بدون استناد به بيان شارع آنها را درك كند اكنون صحيح است سؤال شود از اينكه عقل آيا بملازمه بين حكم خود و حكم شرع حكم مى‌كند يا نه؟

و بعبارت ديگر:

عقل وقتى بحسن يا قبح چيزى حكم نمود آيا نزد خود حكم مى‌نمايد كه شارع مقدّس نيز بر طبق آن حكم كرده يا باين امر حاكم نيست؟

اينمسئله از مسائل اصوليّه بشمار رفته و در كتب اصولى به مسئله ملازمه از آن ياد شده است.