بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٧٤ - مبحث اول نهى از عبادت

ترجمه:

مبحث اوّل: نهى از عبادت‌

مقصود از عبادتى كه محلّ نزاع در اينجا است عبادت بمعناى اخصّ مى‌باشد يعنى عملى كه در صحّتش قصد قربت شرط مى‌باشد يا بتعبير ديگر:

مراد از عبادت خصوص وظيفه‌اى است كه خداوند متعال آنرا بمنظور تقرّب يافتن عباد بسويش تشريع و جعل فرموده است.

و بايد توجّه داشت كه نزاع حضرات در اينجا شامل عبادت بمعناى اعمّ مثل آب كشيدن جامه از نجاست نمى‌شود زيرا اگرچه اينعمل را مى‌توان بنحو عبادت و بقصد قربت انجام داد ولى در عين حال اثر مرغوب و مطلوب در آن‌كه زوال نجاست باشد موقوف بر قصد قربت نمى‌باشد فلذا اگر فرض نموديم كه مكلّف آنرا با نهى نيز انجام دهد نظير اينكه با آب غصبى لباسش را آب بكشد باز عمل در خارج صحيح واقع شده و بواسطه‌اش امتثال تحقّق يافته و امر بآن ساقط مى‌گردد از اينرو بايد بگوئيم اساسا در اينگونه از اعمال و افعال بخاطر نهى متوجّه بآنها فساد را نمى‌توان تصوير نمود.

بلى، در موردى كه عمل مزبور بنحو حرام و منهى‌عنه واقع شود اينرا مى‌توان اذعان داشت كه عبادت و مقرّب الى اللّه نيست ولى نه آنكه اصلا صحيح نبوده و در خارج تحقّق پيدا نكرده باشد، بنابراين مى‌گوئيم:

اگر از فساد مقصود همين معنا باشد كه عمل بر وجه عبادى تحقّق نيافته و براى حصول قربت صالح نيست پس اشكالى ندارد كه بگوئيم:

نهى از عبادت بمعناى اعمّ مقتضى فساد است چه آنكه كسيكه مدّعى ممانعت و منافرت بين صحّت و نهى است مى‌تواند ادّعاء كند بين واقع شدن شستن صحيح جامه يعنى بر وجه عبادت و مقرّب بودنش الى اللّه و بين نهى از آن منافرت و ممانعت است اگرچه اصل شستن و پاك شدن جامه در خارج تحقّق مى‌يابد ولى نمى‌توان آنرا عملى مقرّب الى اللّه دانست.

لازم بتذكّر است كه معناى عبادت در اينجا عملى كه متعلّق امر فعلى قرار گرفته باشد نيست زيرا با فرض تعلّق نهى فعلى بآن معقول نيست كه امر نيز بآن‌