بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٩٥ - وجه مشكل بودن فرق بين ابواب سهگانه

بحث يعنى مسئله اجتماع امر و نهى منكشف و واضح گردد.

وجه مشكل بودن فرق بين ابواب سه‌گانه‌

امّا وجه مشكل بودن فرق بين اين سه باب آنستكه شكّ و شبهه‌اى نيست در اينكه يكى از موارد تعارض بين دو دليل آنجائى است كه بين دليل امر و نهى عموم و خصوص من وجه باشد و اين تعارض ناشى است از عموم و خصوصى كه بين متعلّق امر و نهى مى‌باشد و بعبارت ديگر:

عموم و خاصّى كه بين امر و نهى بوده و آندو را با هم متعارض قرار داده ناشى است از عموم و خصوصى كه بين عنوان مأموربه و منهى‌عنه واقع است و حال آنكه تزاحم بين وجوب و حرمت نيز يكى از مواردش آنجائى است كه عموم و خصوص بين امر و نهى از همين جهت است يعنى مستند است به عموم و خصوصى كه بين عنوان مأموربه و منهى‌عنه مى‌باشد چنانچه مسئله اجتماع امر و نهى نيز موردش منحصر در جائى است كه بين عنوان مأموربه و منهى‌عنه عموم و خصوص من وجه باشد پس واضح شد كه مورد واحد يعنى آنجائى كه بين متعلّق امر و نهى عموم و خصوص من وجه مى‌باشد صحيح است كه هم مورد تعارض بوده و هم تزاحم و هم مسئله اجتماع امر و نهى در آن جارى گردد از اينرو جاى سؤال و پرسش است كه:

مائز و فارق بين اين سه باب پس چيست؟

بيان مراد

قوله: من المسائل العويصة: كلمه « عويصه » يعنى دشوار و مشكل.

قوله: مشكلة التّفرقة بين باب التّعارض الخ: كلمه « مشكلة » مضاف و « التّفرقه » مضاف اليه آن بوده و اين متضايفين مبتداء مؤخّر بوده و « من المسائل العويصة» خبر مقدّم براى آن مى‌باشد.

قوله: و لا بدّ من بيان الفرق بينها: يعنى بين ابواب سه‌گانه.