بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٧٨ - شرح كلمه«جواز»

براى خداوند و براى بت چه آنكه ايندو از نظر جنس واحد هستند زيرا هردو در تحت عنوان « سجود » داخلند و بدون شكّ و ترديد چنين واحدى از محلّ سخن خارج است.

بيان مراد

قوله: الّذى ينطبق عليه انّه صلوة و غصب: ضمير در « عليه » و « انّه » به كون كلّى راجع است.

قوله: و عليه فالمقصود الخ: يعنى و بنابر اينكه اجتماع بدو نحو صورت مى‌گيرد.

قوله: و المراد به: ضمير در « به » به الواحد بالجنس راجع است.

متن: ٣- ( الجواز)- و المقصود منه الجواز العقلي، أي الإمكان المقابل للامتناع و هو واضح، و يصحّ ان يراد منه الجواز العقلي المقابل للقبح العقلي و هو قد يرجع الى الاوّل باعتبار انّ القبيح ممتنع على اللّه تعالى.

و الجواز له معان آخر كالجواز المقابل للوجوب و الحرمة الشّرعيين، و الجواز بمعنى الاحتمال و كلّها غير مرادة قطعا.

ترجمه:

شرح كلمه «جواز»

يكى ديگر از كلمات وارد در عنوان بحث لفظ « جواز » مى‌باشد.

مقصود از آن جواز عقلى يعنى امكانى است كه در مقابل امتناع قرار دارد. و مى‌توان از آن جواز عقلى يعنى امكانى كه در مقابل قبح عقلى است اراده نمود.

البتّه اينمعنا بهمان معناى اوّل راجع است زيرا قبيح بر خداوند متعال ممتنع و مستحيل مى‌باشد.

و براى جواز معانى ديگرى وجود دارد همچون جوازى كه در مقابل وجوب و حرمت شرعى قرار دارد و نيز مانند جواز بمعناى احتمال كه هيچيك از اينمعانى‌