بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٠٩ - مناقشه مرحوم مصنف در جواب مذكور

بوده و بر صفت عبادت واقع شده و بر آن مستحقّ ثواب مى‌باشد و اگر مقدّمه عبارت باشد از عمل عبادى مانند طهارت از حدث پس عقل اتيان بآن را بهمين گونه و با چنين خصوصيّتى لازم قرار مى‌دهد و فرض آنستكه مكلّف از انجام مقدّمه با اينوصف متمكّن مى‌باشد اعمّ از آنكه در اينجا امر غيرى وجود داشته يا اينطور نباشد و نيز تفاوتى نيست بين اينكه مقدّمه ذاتا مستحب بوده يا مستحب نباشد، بنابراين بهيچ وجهى من الوجوه در عباديّت طهارات سه‌گانه نمى‌توان اشكال و ايراد نمود.

بيان مراد

قوله: و يؤيّد ذلك: مشار اليه « ذلك » ترتّب ثواب بر انجام مقدّمات مى‌باشد.

قوله: من انّ الثّواب الخ: بيان است براى تأويل مذكور در امر ثالث.

قوله: بترشّح امر آخر منه: ضمير در « منه » به امر به ذى المقدّمه عود مى‌كند.

قوله: فرجع الاشكال جذعا: كلمه « جذعا » بمعناى جوان و تازه مى‌باشد، بنابراين معناى عبارت اين مى‌شود كه اشكال از نو برمى‌گردد.

قوله: لتصحيح عباديّتها و يكون داعيا اليها: ضمائر مؤنّث به مقدّمه عود مى‌كنند.

قوله: هو قصد التّقرّب بها: ضمير « هو » به مصحّح لعباديّتها راجع است.

قوله: كالطّهارة من الحدث: مقصود وضوء و غسل و تيمّم مى‌باشد.

قوله: فالعقل يلزم بالاتيان بها كذلك: ضمير در « بها » به مقدّمه راجع بوده و كلمه « كذلك » يعنى على صفة العبادة.

قوله: و المفروض انّ المكلّف متمكّن من ذلك: مشار اليه « ذلك » اتيان بمقدّمه على صفة العباده مى‌باشد.

متن: النّتيجة:

مسألة مقدّمة الواجب و الاقوال فيها

بعد تقديم تلك التّمهيدات التّسعة نرجع الى اصل المسألة، و هو البحث عن وجوب مقدّمة الواجب الّذي قلنا انّه آخر ما يشغل بال الاصوليّين.

و قد عرفت في مدخل المسألة موضع البحث فيها، ببيان تحرير النّزاع.