إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٠٩ - امر اول مقصود از عنوان«على وجهه» چيست؟

و لا الوجه المعتبر عند بعض الأصحاب، فإنّه- مع عدم اعتباره عند المعظم، و عدم اعتباره عند من اعتبره، إلّا في خصوص العبادات لا مطلق الواجبات- لا وجه لاختصاصه بالذّكر على تقدير الاعتبار، فلا بدّ من إرادة ما يندرج فيه من المعنى، و هو ما ذكرناه، كما لا يخفى(١).

---

خصوصيّات عقليّه از جمله قصد قربت در آن رعايت نشده و بديهى است كه نماز بدون قصد قربت، مقتضى اجزا نيست بنابراين بايد بگوئيم عبادات از بحث اجزا، خارج هست و بحث مذكور فقط شامل توصّليّات‌ مى‌شود درحالى‌كه عمده بحث اجزا، مربوط به تعبّديات است نه توصّليّات.

(١)- ٣: احتمال ديگرى كه درباره عنوان «على وجهه» داده شده، اين است كه:

مقصود از آن، همان قصد وجه‌ است- كه در نزد بعضى از اصحاب، معتبر است- يعنى عنوان مذكور، ناظر به قصد وجه است، اگر كسى مأمور به را با قصد وجه، اتيان كند آيا مقتضى اجزا، هست يا نه؟

مصنّف رحمه اللّه سه اشكال، نسبت به تفسير سوّم از عنوان «على وجهه» دارند.

الف: قصد وجه، نزد تمام اصحاب، معتبر نيست بلكه بعضى رعايت آن را در مأمور به معتبر دانسته‌اند درحالى‌كه عنوان مسأله اصوليّه فعلى، نزد همه اصحاب مورد بحث و نقض و ابرام قرار گرفته و چگونه مى‌شود كسانى كه قائل به اعتبار قصد وجه نيستند آن را در عنوان محلّ نزاع قرار دهند.

ب: كسانى كه قائل به اعتبار قصد وجه هستند فقط آن را در عبادات، معتبر مى‌دانند و عنوان بحث ما همان‌طور كه اختصاص به توصّليّات ندارد، اختصاص به تعبديّات هم‌