إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٨٧ - مقدمه متقدمه، مقارنه و متأخره
مىباشد، تقسيم مذكور است كه:
گاهى از اوقات، مقدّمه بر ذى المقدّمه تقدّم زمانى دارد فرضا مقدّمه بايد يك ساعت، زودتر از ذى المقدّمه، وجود پيدا كند مانند وضو و غسل كه بر ذى المقدّمه- نماز يا طواف- تقدّم دارند.
بعضى از اوقات، مقدّمه با ذى المقدّمه مقارنت زمانى دارد يعنى هر دو از نظر زمان با هم وجود پيدا مىكنند مانند «ستر» و «استقبال» نسبت به نماز.
گاهى از اوقات هم مقدّمه از ذى المقدّمه، تأخّر دارد، ابتدا، ذى المقدّمه موجود مىشود سپس مقدّمه، تحقّق پيدا مىكند كه مثالهائى هم در شريعت مقدّس براى آن وجود دارد.
الف: مانند اغسال ليليّه مستحاضه كه در صحّت صوم روز قبل، معتبر است، فرضا مستحاضهاى در روز شنبه، روزه گرفت، همانطور كه غسل شب گذشته او در صحّت صوم روز شنبه، مدخليّت دارد، غسل شب آينده در صحّت صوم گذشته، دخيل است يعنى اگر شب يكشنبه، وظيفه غسلى خود را انجام ندهد، صوم روز شنبه او صحيح نمىباشد.- البتّه بعضى از فقها چنان فتوائى دادهاند.
ب: در باب بيع فضولى، اختلافى هست كه آيا اجازه، كاشف است يا ناقل، اگر كاشف باشد، كشفش به نحو حقيقى است يا حكمى؟
كسانى كه اجازه را كاشف و كشفش را هم حقيقى مىدانند، چنين مىگويند:
اگر بيع فضولى يك ماه قبل، واقع شد لكن مالك، امروز آن را اجازه نمود، اجازه مذكور، كاشف از اين است كه يك ماه قبل، نقل و انتقال و ملكيّت، تحقّق پيدا كرده، در حقيقت،